غزل شمارهٔ ۲۱۴۵
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به بیان احساسات و تفکرات عمیق خود پرداخته است. او از بی‌تفاوتی و بی‌حاصلی زندگی می‌گوید و به تجربه‌های خود و محبت‌هایی که دریافت کرده اشاره می‌کند. شاعر از عدم توانایی در پرواز و شکست‌هایش صحبت می‌کند و به ناتوانی‌های خود در کسب شادی و طرب اشاره دارد. او می‌گوید که در زندگی‌اش، به جای زیبایی و روشنایی، غم و غبار وجود دارد و نسبت به تجمل و ظاهرسازی‌های بی‌محتوا بی‌توجه است. در نهایت، شاعری اصرار دارد که می‌تواند از دام فریب خارج شود و سرنوشت خود را تغییر دهد.
ازین صحرای بی‌حاصل دگر با خود چه بردارمنگاه عبرتی همچون شرر زاد سفر دارم
هوش مصنوعی: در این دنیا که بیثمر و بیثمر است، چه چیزی با خود ببرم؟ تنها نگاهی عبرتآمیز دارم که همچون آتش، مرا در سفر همراهی می‌کند.
محبت تا کجا سازد دچار الفت خویشمبه رنگ رشتهٔ تسبیح چندین رهگذر دارم
هوش مصنوعی: محبت تا چه حد می‌تواند انسان را تحت تأثیر قرار دهد؟ من به شدت به دیگران وابستهام و در این مسیر مانند دانههای تسبیح، افرادی را در زندگیم دارم که در حال عبور هستند.
مده ای خواب چون چشمم فریب از بستن مژگانکزین بالین پر پرواز دیگر در نظر دارم
هوش مصنوعی: نگذار در خواب بروم، چون چشمانم با بستن مژگان فریب میخورد. از این بستر به زودی به سوی دیگر پرواز می‌کنم و دنیای جدیدی را در نظر دارم.
نه برق شعله‌ای دارم نه ابر شوخی دودیچراغ انتظارم پرتوی در چشم تر دارم
هوش مصنوعی: من نه آتش سوزانی دارم و نه ابرهای آرامشبخشی که دودی از چراغ انتظارم بالا ببرند، تنها نوری در چشم پر از اشک من وجود دارد.
ندارد رنگ پروازم شکست از ناتوانی‌هاچو ابرو در خم چین اشارت بال و پر دارم
هوش مصنوعی: من مانند ابرو که در چین و خم خود اشارهای دارد، به خاطر ناتوانیهایم پرواز نمیکنم و رنگی از پرواز ندارم، اما همچنان نشانههایی از بال و پر در درونم احساس می‌کنم.
به لوح وحدتم نقش دویی صورت نمی‌بندداگر آیینه‌ام سازد همان حیرت به بر دارم
هوش مصنوعی: در صفحه وجود من، هیچ نشانی از دوئی نقش نمیبندد، اگر آیینهای باشد که همان حیرت را در آغوشم بگیرد.
سویدای دل است این یا سواد عالم امکانکه تا وا می‌کنم چشمی غباری در نظر دارم
هوش مصنوعی: دل من مملو از اندیشهها و احساساتی است که وقتی به آنها فکر می‌کنم، تصویری از دنیای ممکن در ذهنم میآید و این تصویر همیشه با نوعی ابهام و تاریکی همراه است.
مجو صاف طرب از طینت کلفت سرشت منکف خاکم غبار از هر چه‌گویی بیشتر دارم
هوش مصنوعی: به دنبال شادی و شادابی نباش، زیرا سرشت من از خاک و مواد اولیهای است که خود را در زندگی نشان میدهد. من از هر چیزی که بتوانی تصور کنی، بیشتر از آن دارم.
نمی‌گردد فلک هم چاره فرمای شکست منبه رنگ موی چینی طرفه شام بی‌سحر دارم
هوش مصنوعی: آسمان برای رفع مشکل من هیچ کاری نمیکند، و من در این شب بی‌سحر، دلم به زیبایی موی چینیها خوش است.
دماغ غیرت من طرفی از سامان نمی‌بنددز اسباب تجمل آنچه من دارم حذر دارم
هوش مصنوعی: غرور و غیرت من به هیچ چیزی از تجملات و زرق و برق اهمیت نمیدهد. من از آنچه دارم به خوبی محافظت می‌کنم.
سراغم می‌توان از دست بر هم سوده پرسیدنرم وحشی غزال فرصتم‌گرد دگر دارم
هوش مصنوعی: میتوانی از کسانی که دست به هم زدهاند و دعا میکنند، بپرسی که من کجا هستم. مانند غزالی که در بیابان میدود و فرصت دیگری برای من نیست.
نشد سعی غبارم آشنای طرف دامانیچو مژگان بر سر خود می‌زنم دستی‌که بر دارم
هوش مصنوعی: تلاشهای من در آشنا شدن با غبار زندگی ثمر نداد، به همین خاطر همچون مژگان که بر روی چهرهام می‌زنم، دستم را به سوی چیزی میبرم که از آن دور هستم.
توانم جست از دام فریب این چمن بیدلچوشبنم‌گر به جای‌گام من هم چشم بردارم
هوش مصنوعی: من میتوانم از دام فریب این باغ رها شوم، اگر به جای قدمهایم، چشمهایم را هم بردارم.