غزل شمارهٔ ۲۱۶۹
هوش مصنوعی: این شعر به بیان غم و ناامیدی شاعر می‌پردازد. شاعر از درد و رنج خود می‌نویسد و احساساتی مانند یأس و فریاد را به تصویر می‌کشد. او به عشق و زیبایی نیز اشاره می‌کند و خود را در دل این احساسات غرق می‌بیند. با وجود تمام دردها و ناکامی‌ها، شاعر ناتوانی خود را به تصویر می‌کشد و به عشق و احساس ماندگارش اشاره دارد. در نهایت، او به نام "بیدل" به عنوان نشانی از کمال خود اشاره می‌کند و می‌گوید که این نام را با افتخار می‌نویسد.
غبار یأسم به هر تپیدن هزار بیداد می‌نگارمبه سرمه فرسود خامه اما هنوز فریاد می‌نگارم
هوش مصنوعی: هر بار که تپش قلبم را احساس میکنم، غباری از درد و فریاد را به تصویر میکشم. اگرچه قلمم از فرسودگی ناتوان شده، اما هنوز هم به نوشتن فریادهایم ادامه میدهم.
به مکتب طالع آزمایی ندارم از جا‌نکنی رهاییقفای زانوی نارسایی دماغ فرهاد می‌نگارم
هوش مصنوعی: من به پیشگویی و سرنوشتسازی توجهی ندارم و از رنج و زحمت آزاد نمیشوم. در این شرایط، احساس ناامیدی و دردی شبیه به داستان فرهاد را تجربه میکنم.
اگر به سرمشق تار مویی رسم به نقاش آن تبسمز پردهٔ دیده تا به مژگان چه حیرت‌آباد می‌نگارم
هوش مصنوعی: اگر بخواهم به عشق خود حتی یک تار مویش را نقاشی کنم، آن نقاشی با لبخند او از چشمانم تا مژگانم چه جهانی از حیرت را به تصویر می‌کشد.
ز سطر عنوان عجز نالی مباد مکتوب شوق خالیز آشیان شکسته بالی پری به صیاد می‌نگارم
هوش مصنوعی: ناله نکن از محدودیتهای خود، چرا که نوشتههای عاشقانه همیشه خالی از احساس نیستند. من داستان پرندهای را که در آشیانهاش شکسته، به صیاد میگویم.
تعافلت‌کرد پایمالم چسان نگریم چرا ننالمفرامشیهای رنگ حالم فرامشت باد می‌نگارم
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم بیتوجه به تو بیاندیشم در حالی که چنان تحت تأثیر قرار گرفتهام؟ چرا باید نالان شوم وقتی که حال و احوالم به دلتنگی و یاد تو پر از رنگ است؟ من در حال نوشتن احساساتم هستم، حتی اگر فراموشی برای تو میآورم.
نه گرد می‌فهمم از سواری نه رنگ می‌خواهم از بهاریشکستهٔ کلک اعتباری به اوج ایجاد می‌نگارم
هوش مصنوعی: من نه از سوار شدن چیزی می‌فهمم و نه از شکوه بهار چیزی می‌خواهم. تنها چیزی که برایم مهم است، ترسیم اوج زیبایی و اعتبار است.
درین دبستان به سعی کامل نخواندم افسون نقش باطلکمالم این بس که نام بیدل به خط استاد می‌نگارم
هوش مصنوعی: در این مدرسه، با کوشش تمام به آموزهها نپرداختم و این که میتوانم نام "بیدل" را با خط استاد بنویسم، خود به اندازه کافی برای من ارزشمند است.