غزل شمارهٔ ۲۲۲۸
هوش مصنوعی: این شعر نشان‌دهنده حس عمیق وجودی و تردید شاعر است. او نه از مقام بلند برخوردار است و نه در جایگاه پست قرار دارد. شاعر خود را مانند شمعی می‌داند که گرما و نورش از پای تا سر، وجودش را پر کرده است. او از فرصتی که در زندگی دارد می‌گوید و حسرت می‌خورد که چون مضراب ساز، نمی‌تواند به طور کامل از آن بهره برداری کند. با هر گامی که برمی‌دارد، حسرت دوری و عجز خود را حس می‌کند و در نهایت به کمبود اراده و ناتوانی در دستیابی به اهدافش اشاره می‌کند. شعر همچنین به از دست دادن فرصت‌ها و عدم توانایی در نوشتن سرنوشت جدید اشاره دارد و وضعیت سردرگمی و تحیرش را بیان می‌کند.
نه گر‌دون بلندی نی زمین پستی خویشمچو شمع از پای تا سر پشت پای هستی خویشم
هوش مصنوعی: من نه در بلندای آسمان و نه در پستی زمین قرار دارم. مانند شمعی هستم که از پایین تا بالا وجودم وابسته به همین زندگی و هستی است.
نوا سنج چه مضراب است ساز فرصتم یاربکه دارد تا جبین غرق عرق تردستی خویشم
هوش مصنوعی: ای سازگار چه نغمهای در دل جان مینوازد! پروردگارا، فرصتی چه دارد که پیشانیام از عرق زحمت و تلاش خیس شده است.
نفس هرگام مینا می‌زند بر سنگ می‌گویدبه این دوری که دارم بیدماغ مستی خویشم
هوش مصنوعی: هر بار که قدم برمیدارم، گویی مینازم و با سنگها صحبت میکنم. این دوریای که دارم، نشانهای از حالت سرمستی و شیدایی من است.
ندارم جوهر عزمی که احرام نشان بندمز یأس آماجگاه ناوک بی شستی خویشم
هوش مصنوعی: من ارادهای ندارم که مانند کسی که به زیارت میرود خود را آماده کنم، زیرا در من ناامیدی مثل تیری که به هدف نمیخورد وجود دارد.
بیاض نسخهٔ دیگر نیامد در کفم بیدلدرتن مکتب تحیر خوان خط دستی خویشم
هوش مصنوعی: توجهی به نسخۀ دیگر از دانایی ندارم؛ بیدل، در دنیای آشفتهام، فقط میتوانم نوشتههای خودم را بخوانم و به حیرت خود ادامه دهم.