غزل شمارهٔ ۲۴۶۶
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ احساس شرم و عیب‌جویی از خود و دیگران است. شاعر به ناتوانی و عدم شایستگی خود اشاره کرده و حسرت زندگی و ارتباط عمیق را به تصویر می‌کشد. او به ناپایداری و بی‌معنایی اعمالی که به ظاهری علمی و عملی مشهورند، انتقاد می‌کند. همچنین، شاعر به قدرت و وسعت عشق و علاقه اشاره دارد و می‌گوید که در حضور معشوق، دیگر هیچ دردی نمی‌تواند وجود داشته باشد. در نهایت، او به دشواری‌های زندگی و نیاز به تسلیم در برابر شرایط اشاره می‌کند و بر اهمیت عشق و ارتباط واقعی تأکید می‌ورزد.
تا چند به عیب من وما چشم‌گشودنآیینهٔ ما آب شد از شرم نمودن
هوش مصنوعی: چقدر باید به عیب من و تو توجه کرد؟ آینه ما از شرم، آب میشود و نمی‌تواند خود را نشان دهد.
مانند شرر دانهٔ بیحاصل ما رانا کاشته دیدند سزاوار درودن
هوش مصنوعی: ما را مانند دانههای بیثمر میبینند که هیچگاه کاشته نشدهایم و از این رو، شایستهی تحسین و ستایش نیستیم.
زین بیش که‌کاهیدی از اسباب تعینای صفر هوس بر تو چه خواهند فزودن
هوش مصنوعی: تو خود را از دنیاست جدا کردهای و دیگر نمیتوانی به چیزهای دنیوی وابسته شوی. حالا که از آن چیزها فاصله گرفتهای، چه چیز جدیدی میخواهند به تو اضافه کنند؟
جمعیت دل وقف مقیم پس زانوستباید به تامل مژه‌ای چند غنودن
هوش مصنوعی: دلهای مردم به عشق و محبت اختصاص یافته و در آن سکونت دارد. بنابراین، باید لحظهای تامل کنیم و به آرامی چشمهایمان را ببندیم و از این احساسات لذت ببریم.
نا صافی دل بیخبر از وهم و گمان بودتمثال بر آیینه ما بست زدودن
هوش مصنوعی: دل نا صاف و بیخبر از خیالات و تصورات، مانند نمایی است که بر روی آینه ما نقش بسته و باید آن را پاک کرد.
علم و عملی چند که‌افسانهٔ وهم استمی‌جوشد ازین پرده چو گفتن ز شنودن
هوش مصنوعی: دانش و عملی که تنها به خیال و توهم شباهت دارد، از این پرده دکان جلب نظر میآید، همانگونه که گفتن از آنچه شنیدهایم.
ما را به تصرفکدهٔ عالم اسبابدستی‌ست‌که باید چو نفس بر همه سودن
هوش مصنوعی: ما در دنیای مادی با شرایط و عوامل مختلفی روبهرو هستیم که باید بهگونهای با آنها تعامل کنیم. باید مانند تنفس، به طرز طبیعی و بیدردسر با این عوامل زندگی کنیم و از آنها بهرهبرداری کنیم.
خمیازه غنیمت شمرد ذوق وصالمچشمم به تو وا می‌کند آغوش گشودن
هوش مصنوعی: خمیازه را فرصت میدانم و ذوق وصال تو باعث میشود که چشمانم به تو باز شود و آغوشم را برایت بگشایم.
ما خاک نشینان چمن عیش دوامیمگل از سر تسلیم محالست ربودن
هوش مصنوعی: ما ساکنان زمین، همیشه در حال لذت بردن از زندگی هستیم و امیدمان این است که نتوانیم خوشی و زیبایی را از دست بدهیم.
جز عجز ز پیدایی ما پرده‌گشا نیستانداز خمی هست در ابروی نمودن
هوش مصنوعی: غیر از ناتوانی ما، چیزی نمی‌تواند پرده از اسرار وجود ما بردارد. مانند خمیدگی که در ابروها وجود دارد و نشاندهندهی زیبایی است، اما در واقع چیزی بیشتر از این نیست.
بیدل رم فرصت سرو برگ نفس توستجایی‌که تو باشی نتوان آنهمه بودن
هوش مصنوعی: وجود تو محلی است که نمیتوان در آن به تمام امکانات و خوبیها دست یافت. تو سبب آرامش و خوشبختی هستی و وقتی تو حضور داری، دیگر نیازی به چیزهای دیگر نیست.