غزل شمارهٔ ۲۷۱۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به پرسش‌های بی‌معنی و سطحی گویی می‌پردازد و از دوستان می‌خواهد که به عمق مفاهیم و حقیقت‌ها توجه کنند. او می‌گوید که اگر کسی از او درباره دوستش می‌پرسد، بهتر است به خود او مراجعه کند. شاعر با نگاهی فلسفی به مسائل وجودی و معنوی اشاره کرده و نشان می‌دهد که بسیاری از سؤالات، ناشی از ناآگاهی و سطحی‌نگری است. او به نوعی ابراز ناامیدی می‌کند که یادآوری‌های او در مورد حقیقت و معنا به گوش نمی‌رسد و بیهوده است. در نهایت، با اشاره به اینکه سؤالات بی‌پایه‌ای که از او می‌پرسند، کمتر پاسخ داده خواهد شد، نشان می‌دهد که فهم عمیق نیازمند توجه و اندیشه جدی است.
چه غافلی که ز من نام دوست می‌پرسیسراغ او هم از آنکس که اوست می‌پرسی
هوش مصنوعی: چقدر نادان هستی که نام دوست را از من میخواهی، در حالی که باید به سراغ خود او بروی و از همان کسی بپرسی که اوست.
چه ممکن‌ست رسیدن به فهم یکتاییچنین‌که مسئلهٔ مغز و پوست می‌پرسی
هوش مصنوعی: چگونه میتوان به درک یگانگی دست یافت در حالی که تو هنوز در مورد مسائلی چون مغز و پوست سوال میکنی؟
ز رسم معبد دل غافلی کز اهل حضورتیمم آب چه عالم وضوست می‌پرسی
هوش مصنوعی: در دل معبد عشق، تو غافل هستی و از کسانی که در حضور خداوندند، سؤالاتی داری، ولی گویی دربارهی وضو و پاکی روح جستجو میکنی.
نگاه در مژه‌ای گم ز نارسایی‌هاکه‌کیست زشت وکدامین نکوست می‌پرسی
هوش مصنوعی: در نگاه یک مژه، غرق در نارساییها میشوید و از خود میپرسید کیست که زشت است و کیست که زیبا.
تجاهل تو خرد را به دشت و درگرداندرهی نداری و منزل چه سوست می‌پرسی
هوش مصنوعی: تو با بیتوجهی به خرد، ماجرایی را در بیابان دنبال میکنی و از من می‌پرسی که راهی نداری و مقصدت کجاست.
به تر دماغی هوش تو جهل می‌خنددکز اهل هند عبارات خوست می‌پرسی
هوش مصنوعی: اگر فهم تو بیشتر از عقل و دانش دیگران باشد، جهل به تو میخندد؛ چون تو برای دانستن از افراد با فرهنگ و دانش، مثل اهل هند، سوال میکنی و این نشاندهنده نادانیات است.
دل دو نیم چوگندم‌گرفته در بغلتتو گرم و سردی نان دو پوست می‌پرسی
هوش مصنوعی: دل من مانند گندم دو نیم شده است؛ در آغوش تو حسگر دماهایی از گرما و سردی را تجربه می‌کند. تو تنها در حال پرسیدن از دو پوست نان هستی.
به چشمه سار قناعت نداده‌اند رهتکز آبروی غنا از چه جوست می‌پرسی
هوش مصنوعی: در اینجا به این اشاره شده که درخواستهای بیپایان و عدم قناعت باعث میشود که انسان نتواند به منشأ واقعی خوشبختی و رفاه برسد. به نوعی از کسی پرسیده میشود که چرا به دنبال ثروت و امتیازاتی است که در واقع به او آرامش نمیدهند، در حالی که سیراب کردن روح و نیازهای واقعی انسان در چیزهای سادهتری نهفته است.
سوال بیخردان کم جواب می‌باشدنفس بدزد که تا گفتگوست می‌پرسی
هوش مصنوعی: سخنان نادانان معمولاً پاسخهای زیادی ندارند. بهتر است ساکت بمانی تا فرصتی برای گفتوگو باقی بماند.
ز قیل و قال منم ناگزیر و می‌گویمبه حرف و صوت ترا نیز خوست می‌پرسی
هوش مصنوعی: من از حرف و بحثهای بیفایده رها نیستم و در مورد چیزی که میگویی، باید بگویم که تو نیز در پی پرسش‌های خود هستی.
به خامشی نرسیدی که کم زنی ز نخستز بیدل آنچه حدیث نکوست می‌پرسی
هوش مصنوعی: تو هنوز به آرامش نرسیدهای که برای دانستن از آغاز کار، از بیدل می‌پرسی دربارهی مطالب نیکو.