غزل شمارهٔ ۲۷۳۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف احساسات عمیق خود می‌پردازد. او از حیرت و عشق صحبت می‌کند و به حالاتی می‌نگرد که در آن‌ها نمی‌تواند به حقیقت بپردازد. ذهن او در چنگال درد و حسرت گرفتار است و هیچ اطلاعی از زمان و زندگی ندارد. او احساس می‌کند که زیبایی معشوقش او را درگیر کرده و در این حیرت غوطه‌ور است.
شاعر به یادآوری‌های تلخی اشاره می‌کند که همیشه حسرت‌هایی را برایش به همراه دارد و در نهایت، به غفلت از زندگی و زیبایی‌های آن اعتراف می‌کند. او به نوعی ناپایداری و بی‌توجهی به ارزش‌های واقعی زندگی می‌پردازد و بیان می‌کند که در میان درد و حسرت‌ها، گویا تمام امید و روشنایی‌اش محو شده است.
خیالش بر نمی‌تابد شعور، ای بیخودی جوشینمی‌گنجد به دیدن جلوه‌اش ای حیرت آغوشی
هوش مصنوعی: تصویر او بر دل و عقل راحتی نمیآورد و در برابر زیباییاش، انسان نمی‌تواند خود را کنترل کند، گویی در آغوش حیرت گرفتار شده است.
ضعیفیها به ایمای نگاه افکند کار منچو مژگان می‌کنم مضرابی آهنگ خاموشی
هوش مصنوعی: نگاه ضعیفها به من باعث میشود که کارم شبیه نواختن مضرابی باشد که آهنگش خاموش است.
از آن نامهربان منت‌کش صد رنگ احسانیمبه این حسرت که گاهی می‌کند یاد فراموشی
هوش مصنوعی: ما از محبتهای مصنوعی و دروغین آن فرد بیرحم انتظار داریم، اما فقط با یادآوری‌های گاه و بیگاه او، حسرت میخوریم که چگونه میتواند ما را فراموش کند.
نه از صبحی خبر دارم نه از شامی اثر دارمنگه می‌پرورم در سایهٔ خط بناگوشی
هوش مصنوعی: نه از صبح خبری دارم و نه از شام نشانهای میبینم، فقط در سایهٔ گوش تو به چشمانتظاری نشستهام.
به روی جلوهٔ او هر چه باداباد می‌تازمبه این یک مشت خس در بحر آتش می‌زنم جوشی
هوش مصنوعی: هر چه که میگذرد و به جلوهٔ معشوق مینگرم، کمترین اهمیتی به دیگر مسائل نمیدهید. مثل این است که در آتش می‌زنم و به شدت تلاطم دارم، ولی در عین حال احساس می‌کنم که ارزشش را ندارد.
چنین محو خرام کیست طاووس خیال منکه واکرده‌ست فردوس از بن هر مویم آغوشی
هوش مصنوعی: کیست این زیبا، مثل طاووس، که با زیباییاش دل مرا مجذوب کرده و بهشتی در دل من ایجاد کرده است؟ هر کدام از موهایم مانند آغوشی است که به او فراخوانده است.
هنر کن محو نسیان تا صفای دل به عرض آیدز جوهر چشمهٔ آیینه دارد آب خس پوشی
هوش مصنوعی: برای اینکه دل را پاک و بیآلایش کنی، باید هنری به خرج دهی که فراموشی را به خود راه دهی. در این صورت زیبایی و صفای دل، مانند آبی که از چشمهٔ آیینه نشأت میگیرد، نمایان خواهد شد.
به غفلت از نوای ساز هستی بیخبر رفتمشنیدن داشت این افسانه گر می‌داشتم گوشی
هوش مصنوعی: به طور ناخواسته و بدون توجه به نغمههای زندگی، از کنار آن گذشتم. اگر گوش شنوا داشتم، میتوانستم این داستان را بشنوم.
ز بار حسرت دنیا دوتا گشتیم و زین غافلکه عقبا هم نمی‌ارزد به خم گرداندن دوشی
هوش مصنوعی: دوری از دنیا و حسرتهایش ما را به دو نفر تبدیل کرده است، در حالی که غافل از این هستیم که حتی زندگی پس از مرگ هم ارزش این همه زحمت و نگرانی را ندارد.
حباب من ز درد بی‌نگاهی داغ شد بیدلفروغ کلبه‌ام تا چند باشد شمع خاموشی
هوش مصنوعی: حباب من به خاطر بی‌توجهی دیگران داغ و ملتهب شد. بیدل، آیا تا کی باید در کلبه‌ام منتظر بمانم تا شعلهی زندگیام روشن شود؟