غزل شمارهٔ ۲۷۷۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از احساسات خود درباره عشق و درد ناشی از آن سخن می‌گوید. او در حیرت از زیبایی و جذابیت معشوق خود است و همین موجب شده که دلش در گیجی و اضطراب باشد. او به سجده و عبادت در حضور معشوق می‌پردازد و از بی‌ثباتی نفس و وعده‌هایش می‌نالد. شاعر به عشق و زندگی در میان ناملایمات اشاره می‌کند و تنهایی و درد درونی‌اش را بیان می‌کند. او به این نتیجه می‌رسد که در این دنیا، استغفار و پشیمانی نمی‌تواند او را نجات دهد و در آخر اشاره می‌کند که عشق واقعی نیاز به صبر و تحمل دارد و حتی در مرگ نیز زیبایی و معنا وجود دارد.
نمی‌دانم ز گلزارش چه گل چیده‌ست حیرانیبه چشمم می‌کند موج پر طاووس مژگانی
هوش مصنوعی: نمی‌دانم در باغش چه گلی چیده است، اما نگاهش باعث شگفتی من میشود و مانند جلوهای از پر طاووس است.
شوم محو فنا تا خاک آن ره بر سرم باشدمباد از سجده بینم آستانش زیر پیشانی
هوش مصنوعی: میخواهم به حدی غرق در فنا شوم که خاک آن مسیر بر سرم باقی بماند. نمیخواهم در حالی که در سجدهام، آستان او را زیر پیشانیام ببینم.
طلسم وحشت صبحم مپرسید از ثبات مننفس هم خنده دارد بر رخم از سست پیمانی
هوش مصنوعی: از من دربارهٔ ترس صبحگاهیام نپرس، زیرا حالتی پایدار ندارم. حتی نفسهایم نیز از ناپایداریام خنده میزنند.
به جولان تو چون بوی گلم کو تاب خودداریکه از خود رفته باشم تا عنان رنگ گردانی
هوش مصنوعی: من در جستجوی تو هستم و نمیتوانم خودم را کنترل کنم، چنان که بویی از گل به مشام می‌رسد. احساسم چنان قوی است که گویی از خود رفتهام و در دنیای دیگری هستم.
چه پردازم به عرض مطلب دل، سخت حیرانمتو هم آخر زبان حیرت آیینه می‌دانی
هوش مصنوعی: نمی‌دانم چگونه احساسات و افکارم را بیان کنم، چون خودم هم در حیرت و افسردگی هستم و تو هم به خوبی می‌دانی که زبان حیرت میتواند مثل یک آینه باشد که واقعیت را منعکس می‌کند.
فریب عشرت ازاین انجمن خوردم ندانستمکه دارد چون فروغ شمع بالیدن پریشانی
هوش مصنوعی: از لذتهای این جمع فریب خوردم و نفهمیدم که مانند نور شمع، نشانهای از شوق و پریشانی در دل دارد.
به دل گفتم: ازین زندان توان نامی به در بردنندانستم که اینجا چون نگین سنگ است پیشانی
هوش مصنوعی: به دل خود گفتم: از این زندان نمیتوانم نامی بیرون بیاورم، زیرا اینجا مانند نگینی بر روی سنگ، در تحت فشار و اسیری قرار دارم.
ندارد اطلس افلاک بیش از پرده چشمیچو اشکم آب می‌باید شدن از ننگ عریانی
هوش مصنوعی: آسمان بیشتر از پرده چشمی که اشکم از شرم برهنگی میریزد، ندارد.
ندامت هم دلیل عبرت مردم نمی‌گردددرینجا سودن دست است مقراض پشیمانی
هوش مصنوعی: پشیمانی و ندامت اغلب نمی‌تواند باعث عبرتگیری دیگران شود. در اینجا، دست برش پشیمانی فقط به درد خود فرد میخورد و تاثیری بر دیگران ندارد.
کسی از انفعال جرم هستی بر نمی‌آیدمحیط و قطره یک موجست در آلوده دامانی
هوش مصنوعی: هیچکس نمی‌تواند از وضعیتی که به آن دچار شده، خلاص شود؛ چرا که محیط و شرایط ناگواری مانند قطرهای از موج، همگی در دامان زشتی و آلودگی غرق شدهاند.
ز تسکین مزاج عاشقان فارغ شو ای گردوننهال این گلستان نیست گردد تاکه بنشانی
هوش مصنوعی: ای آسمان، از آرامش دادن به حالت عاشقان دست بردار! این بستانِ عشق، نهال زندگی نیست که بتوانی آن را بکاری و در آن نشانی ایجاد کنی.
هوا صاف‌ست بیدل آنقدر باغ شهادت راکه صبحش بی نفس گل می‌کند از چشم قربانی
هوش مصنوعی: آسمان آرام و صاف است، بیدل. آنقدر که باغ شهادت زیباست، که در صبح بینفس، گلها از چشمان قربانی میشکفند.