قصیدهٔ شمارهٔ ۳۳۵ - و له فی المدیحه
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف معشوقی می‌پردازد که زیبایی و جذابیتی خاص دارد. شاعر از زلف معشوق سخن گفته و او را به عنوان موجودی سرکش و فریبنده معرفی می‌کند. معشوق همچون خورشید درخشان و همچون پری محبوب است، اما در عین حال، وجود او به تضادهایی نیز اشاره دارد. شاعر به جذابیت و رازآلودگی چهره معشوق و احساساتی که در دل او برمی‌انگیزد، اشاره می‌کند. همچنین، تمثیل‌هایی از آتش و نور و تیرگی و روشنی در شعر وجود دارد که نشان‌دهنده‌ی تناقضات عشق و میل و درد است. شاعر در نهایت به وابستگی و تسلط معشوق بر دل‌های عاشقانش اشاره می‌کند.
ای زلف عزم سرکشی از روی یار داریمانا ز همنشینی خورشید عار داری
هوش مصنوعی: ای زلف تو که با طغیان و سرکشی در کنار محبوبت به سر میبرد، برایت مایه فخر است که در کنار خورشید نمیتوانی زشت و کمارزش باشی.
گویند از شهاب بود دیو را کنارهتو دیوخو شهاب چرا درکنار داری
هوش مصنوعی: میگویند که دیو از شهاب جدا شده است. دیوخو، چرا شهاب را در کنار خود نگه داشتهای؟
آشفته‌حالتی چو پری دیدگان همانادیوانه‌یی از آنکه پری در جوار داری
هوش مصنوعی: اگر کسی چشمان تو را ببیند و دچار آشفتگی شود، نشان از آن است که او دیوانهای است که به خاطر وجود تو دچار این حال شده است.
هاروت‌وش معلقی اندر چه زنخدانبا زهره تا تعلق هاروت‌وار داری
هوش مصنوعی: در میان زنخدان زهره، هاروتی معلق و آویزان است، تا بدانیم چه نسبتی با هاروت و ویژگیهای او داریم.
بوی عبیر آید تا تو بسان عنبرجا بر فراز مجمر چهرنگار داری
هوش مصنوعی: بوی خوش عطر به مشام میرسد، چراکه تو مانند عنبر بر فراز مشعل زیباییات قرار داری.
سوزد عبیر از آتش و تو آن عبیر خشکیکآ‌رایش و طراوت و تری ز نار داری
هوش مصنوعی: عطر و بوی خوشی از آتش برمیخیزد و تو همانی هستی که حرارت و زندگی را در وجودت داری، اما به جای خشکی و بیحالی، طراوت و تازگی را در دلت نهفتهای.
گه‌گردگوش حلقه وگه زی‌رگرییگه پیچ و تاب عقرب و گه شکل مار داری
هوش مصنوعی: گاهی مانند حلقهای دور گوش میچرخید و گاهی با زرق و برق زیور پیدا میشوید. گاهی به شکل و حالت عقرب پیچ و تاب میخورید و گاهی به صورت مار درمیآیید.
عقرب ز تیرگی به سوی روشنی گرایدتو قصد تیره‌جان من از روی نار داری
هوش مصنوعی: عقرب به خاطر تاریکی به سمت روشنی میرود، اما تو با نیت بدی به من نزدیک میشوی.
ما را ز شرار نار فروزان فرار جویدتو بر فراز نار فروزان قرار داری
هوش مصنوعی: ما از آتش سوزان فرار میکنیم، در حالی که تو در بالای این آتش در آرامش قرار داری.
گویی بن آزری‌که در آذر بود مقامتیا نی سیاوشی که در آتش‌گذار داری
هوش مصنوعی: انگار که تو در آتش میسوزی، اما مقام تو همچون سیاوش است که قدرت تحمل و ایستادگی در برابر سختیها را دارد.
مانی به افعیی‌که بود مهره در دهانشتا در شکنج حلقه نهان گوشوار داری
هوش مصنوعی: شما مانند یک افعی هستید که مهرهای در دهان دارد و این مهره در پیچیدگیهای حلقهی او پنهان است. این نشاندهنده این است که شما زیبایی و ارزش خاصی در خود دارید، اما این خصوصیت در زیر لایههای پیچیده و پنهان وجود دارد.
همچون محک سیاهی و از چهر عشقبازانبس شوشه زر خالص‌کامل‌عیار داری
هوش مصنوعی: شما مانند معیاری برای سنجش عشق و زیبایی هستید و از چهره عاشقان، طلا و زر خالص و خالص را در اختیار دارید.
مانی به غل شاه که چون خاینان دولتدلهای ما مسلسل در یک قطار داری
هوش مصنوعی: گفتی که با ستمگران مانند خاینها رفتار کن، اما ما دلهایمان را در یک صف قرار دادهایم و از تو انتظار داریم.