غزل شمارهٔ ۱۶۱
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مفهوم صلح و تضاد آن با جنگ و دشمنی می‌پردازد. شاعر به شکستن جام صلح و ناموفق بودن در به دست آوردن صلح اشاره می‌کند. او می‌گوید کسانی که بر صلح اعتماد کرده‌اند، به سختی با واقعیت‌های جنگ مواجه شده‌اند و در نتیجه، از زیبایی‌های صلح دور مانده‌اند. همچنین، شاعر به احساسات متضاد عشق و ترس اشاره می‌کند و می‌گوید که هرگز نتوانسته‌اند از زیبایی‌های صلح بهره‌مند شوند. در نهایت، شاعر با اندوه از زندگی پر از ستم خود یاد می‌کند و از ناامیدی‌اش در پیدا کردن صلح و آرامش سخن می‌گوید.
نزدیک لب رسانده شکستیم جام صلحدشمن غیور بود نبردیم نام صلح
هوش مصنوعی: به لبه کاملا نزدیک شدیم، ولی پیمان آشتی را شکستیم. دشمن ما شجاع بود و ما در نام صلح هیچ جنگی نکردیم.
ناکرده صلح چشم نمودی و این سزاستآن را که اعتماد کند بر دوام صلح
هوش مصنوعی: تو بدون اینکه بخواهی صلح را نشان دادی و این برای کسی که به پایداری صلح اعتماد کند، سزاوار است.
دیری است که از زیارت ما بهره مند نیستبت خانه ی عداوت و بیت الحرام صلح
هوش مصنوعی: مدت زیادی است که معشوق از دیدار ما محروم مانده و در خانههای دشمنی و در مکان مقدس صلح هیچ نشانی از ما نیست.
آنان که حسن و عشق موافق شناختندبر جنگ لایزال نهادند نام صلح
هوش مصنوعی: افرادی که زیبایی و عشق را به درستی درک کردند، بر مبارزهای همیشگی نام صلح گذاشتند.
از شوق می تپید و ز بیم تو عمرهامرغ دل رمیده نمی گشت رام صلح
هوش مصنوعی: به خاطر شادی و عشق، دلش میتپید و از ترس تو، به مدت طولانی نتوانست پرندهٔ دلش را آرام کند و به صلح برساند.
ای دور باش غمزه رهم ده که بهر شوقگیرم ز التفات نهانش پیام صلح
هوش مصنوعی: ای دور، با چشمان فریبندهات مرا بپذیر تا در خاطر شوق، از توجه پنهانت پیامت را که صلحآمیز است، دریافت کنم.
عرفی تمام عمر ستم دید و صبر کردهرگز نیافت مرغ تلافی به دام صلح
هوش مصنوعی: عرفی در طول زندگیاش همیشه مورد ظلم و ستم قرار گرفت و صبر و تحمل کرد، اما هرگز نتوانست انتقام خود را بگیرد و به آرامش واقعی دست یابد.