غزل شمارهٔ ۳۱۴
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به احساس ناامیدی و بی‌فایده بودن تلاش‌ها و جستجوها اشاره می‌کند. او از خود می‌پرسد که به چه چیزی باید اهمیت داد و چه چیزهایی ارزش دست‌یابی و شناختن دارند، در حالی که همه چیز به نظر بی‌اهمیت و ناکافی می‌آید. او همچنین به تفاوت میان عشق و جذبه تأکید می‌کند و می‌گوید که دل به راحتی در برابر محبت‌ها تسلیم نمی‌شود. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که حتی با وجود تمام جذبه‌ها و شیفتگی‌ها، دل و دین او ارزش باختن ندارند.
به جهان چه کار سازم، که به ساختن نیرزدبه کدام ملک تازم، که به تاختن نیرزد
هوش مصنوعی: در زندگی چه کارهایی باید انجام دهم که ارزشش را داشته باشد؟ به کدام سرزمین بروم که ارزش شتاب و عجله کردن را داشته باشد؟
ز سماع هر دو عالم، چه ستانم و چه یابمکه به یافتن نشاید، به شناختن نیرزد
هوش مصنوعی: از شور و حالی که در هر دو جهان وجود دارد، چه چیزی بگیرم و چه چیزی پیدا کنم، چون یافتن ارزش ندارد و شناختن هم ارزش چندانی ندارد.
نه تو مرد دلنوازی، نه دل آن قدر که شایدکه گر از نوا بیفتد، به نواختن نیرزد
هوش مصنوعی: نه تو آنقدر جذاب هستی که دل را به سوی خود جلب کنی، و نه دل آنقدر قوی است که اگر از نوا و آهنگ بیفتد، ارزش تلاش برای نواختن را داشته باشد.
همه قلب را چه سوزی، بگداز سیم قلبیکه برای سیم خالص، به گداختن نیرزد
هوش مصنوعی: بگذارید قلب را بسوزانیم، اما نه به خاطر چیزهای بیارزش. تنها قلبی که واقعاً برای عشق و احساسات عمیق ارزش دارد، باید داغ شود.
به کرشمهٔ تو، عرفی، دل و دین بباخت، لیکننه چنان دلی و دینی، که به باختن نیرزد
هوش مصنوعی: به خاطر زیباییها و جاذبههای تو، عرفی دل و دینش را از دست داده است، اما نه به گونهای که این دل و دین ارزش باختن داشته باشد.