غزل شمارهٔ ۴۱۳
هوش مصنوعی: این شعر به بهار و زیبایی‌های آن می‌پردازد و حس عشق و شوق را در دل شاعر به تصویر می‌کشد. شاعر به می و گل اشاره می‌کند و می‌گوید که دل عاشقان به شدت تحت تأثیر زیبایی‌های معشوق قرار دارد. او یادآور می‌شود که عشق می‌تواند انسان را به سمت خدا و عبادت بکشاند، اما با این حال، نفس و طبیعت بشری نیز بر سر راه او وجود دارد. شاعر در نهایت به فقیهان و قانون‌گذاران اشاره می‌کند که آنها باید از ناز و نیاز عشق آگاه باشند و از دنیای عرفان و صوفیانه فاصله نگیرند. به‌طور کلی، این شعر در مورد عشق، زیبایی و تاثیرات آن بر زندگی انسان‌ها است.
فصل بهار است و شُکر نسیم بهار فرضمی در پیاله واجب و گل در کنار فرض
هوش مصنوعی: فصل بهار فرا رسیده و نسیم دلانگیز آن جریان دارد. در این زمان، نوشیدن شراب در پیاله ضروری به نظر میرسد و گلهای زیبا در کنار آن، نمایانگر زیبایی‌های این فصل هستند.
چندان اسیر شد دل وارستگان که گشتشکر کرشمه های تو بر روزگار فرض
هوش مصنوعی: دلهای آزادگان به قدری در دام عشق تو گرفتار شدند که شیرینی محبت و جذابیتهای تو بهنوعی بر زندگی چیره شده است.
صیاد غمزهٔ تو چو زه بر بست بر کمانگردید عشقِ ناوکِ او بر شکار فرض
هوش مصنوعی: وقتی که صیاد با نگاه پرغیرتش بیندازید، عشق مانند تیر بر کمانش آماده می‌شود تا به هدفی خاص بزند.
از بس که قابلیت در عشق داشتمکردم عطای حسن تو بر کردگار فرض
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه در عشق بسیار مستعد بودم، تصمیم گرفتم زیبایی تو را به خداوند هدیه کنم.
سنت بود ز میکده جذب نسیم میوز درگهش به ناصیه جذب غبار فرض
هوش مصنوعی: در گذشته، عادت داشتی که از میکده بوی خوش نسیم را استشمام کنی و در آنجا حضور داشته باشی، همچنان که در خانهات نیز تحت تاثیر غبار ناشی از گذر زمان و محیط هستی.
زان مانده ام به طاعت حق کز هوای نفسبر گردنم نهاده طبیعت هزار فرض
هوش مصنوعی: به خاطر بندگی و اطاعت از خداوند، از خواستههای نفسانی خود دور ماندهام، زیرا طبیعت در وجود من بارها وظایفی تحمیل کرده است که باید انجام دهم.
انکار فرض شاهد و می، فرض بر فقیه بر ما اطاعت صنم می گسار فرض
هوش مصنوعی: در اینجا به نوعی اشاره شده که در برابر وجود محبوب و شراب، دوری جستن از آنها بر عهده فقیه است و باید او را در این زمینه اطاعت کرد. به نمایش گذاشتن زیبایی و عشق، همواره در نظر قرار دارد و بر همه چیز دیگر برتری دارد.
تا کی سوال سنت و فرض ای فقیه، خیزناز و نیاز سنت بوس و کنار فرض
هوش مصنوعی: ای فقیه! تا کی به دنبال سوالات معمولی و واجبات دینی هستی؟ برخیز و دلی سرشار از محبت و نیاز را به سمت سنت ها و نعمت های معنوی ببوس و در آغوش بگیر.
عرفی بر اهل صومعه ساغر مده که هستبر صوفیان بادهٔ نهان کش خمار فرض
هوش مصنوعی: به اهل خانقاه شراب نده، زیرا در دل صوفیان بادهای نهفته است که آنها به تلخی و خماری آن عادت کردهاند.