غزل شمارهٔ ۵۴۶
هوش مصنوعی: شاعر در این اشعار به بیان احساسات عمیق خود درباره عشق و فراق می‌پردازد. او می‌گوید که جانش به عشق جانانش برآمده و از درد و شوق فراق آن محبوب رنج می‌کشد. عاشق به تصویر می‌کشد که حتی در میان شهیدان هم وجود داشته و در جستجوی محبوب خود، بارها تلاش کرده است. هم‌چنین، بیان می‌شود که عشق و درد به نوعی همراه او بوده و همواره از وجود او برآمده است. شاعر به شدت تحت تأثیر احساسات و عواطفش قرار دارد و با ناله‌ها و آه‌هایش، عمیق‌ترین عواطف انسانی را به تصویر می‌کشد. در نهایت، او به تبعید و اسیری خود اشاره می‌کند و می‌گوید که این وضعیت رنج‌آور، نه تنها از دل خود او، بلکه از دل جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند نیز برمی‌آید.
جانم ز سینه بر زه دامان بر آمدهگویی به عزم خدمت جانان بر آمده
هوش مصنوعی: دلم از سینهام بیرون آمده و انگار به قصد خدمت به محبوبم آمده است.
ناز غرور کی نهد از سر که این نهالگویی بر آب دیدهٔ رضوان بر آمده
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و ناز خاصی اشاره دارد که نمیتوان از آن غافل شد. شاعر به شکلی اشاره می‌کند که این زیبایی مانند جوانهای است که از چشمان بهشتی برآمده و نمیتوان آن را نادیده گرفت. این تصویر آمیختهای از زیبایی و غرور است که همگان را تحت تاثیر قرار میدهد.
با دل بگوی عیب شهادت که این اسیرتا بوده در میان شهیدان بر آمده
هوش مصنوعی: با دل به عیب گواهی دادن بپرداز و بدان که این شخص اسیر، همیشه در جمع شهیدان حضور داشته است.
آشفتگی که صید تو گوید که این شکاربسیار دست و پا زده تا جان بر آمده
هوش مصنوعی: آشفتگی که شکار تو می‌گوید، نشان میدهد که این حیوان بسیار تقلا کرده تا جانش را نجات دهد.
گویا که درد و داغ توام یار بوده استکز سینه جان غمزده گریان بر آمده
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که رنج و غم تو همیشه با من بوده است، چرا که از دل خودم صدای گریهای غمگین به گوش میرسد.
شوق دلم به دادن جان بین که گاه نزعیک ناله برکشیده و صد جان بر آمده
هوش مصنوعی: دل من از شوق به جان دادن بیتاب است، به طوری که وقتی در حال احتضار هستم، یک ناله میزنم و گویی صد جان از من خارج می‌شود.
طوری است دیر ما که در او جلوه کرده استحسنی که صد کلیم ز ایمان بر آمده
هوش مصنوعی: به گونهای است که آن زیبایی خاص در وجود ما جلوهگر شده است که حتی صدها پیامبر از ایمان و صداقت خود به آن دست یافتهاند.
مرهم اگر نسوخته در چاک سینه چیست این شعله کز شکاف گریبان بر آمده
هوش مصنوعی: اگر زخم دل التیام نیافته باشد، پس این آتش که از شکاف گریبان شعلهور شده، چیست؟
هر گاه گفته ایم که عرفی اسیر کیستآه از نهاد گبر و مسلمان بر آمده
هوش مصنوعی: هر وقتی که پرسیدهایم عرفی در بند چه کسی است، صدای آه و ناله گبر و مسلمان به گوش رسیده است.