شمارهٔ ۱۲ - غفلت
هوش مصنوعی: این شعر درباره تلاش و جستجوی فردی برای یافتن «گنج» ادب و دانش است. شاعر به اهمیت رنج و کوشش در این راه اشاره می‌کند و می‌گوید که اگرچه مشکلات و موانع زیادی وجود دارد، باید به مسیر خود ادامه داد. او به تصویر پرندگان و کلمات زیبا اشاره می‌کند که نشان‌دهنده امید و تلاش در پی کسب معرفت‌اند. همچنین بر لزوم آگاهی و دقت در جستجو تأکید می‌کند و از خطرات غفلت یادآوری می‌کند. در نهایت، شاعر از خواننده می‌خواهد که با همت و اراده به سوی دانش برود و از تلاش دست نکشد، زیرا دستیابی به گنج ادب و دانش نیازمند صبر و سخت‌کوشی است.
ای گهر گنج ادب نام ماوی اثر رنج طلب نام ما
هوش مصنوعی: ای گوهر باارزش، نام ما از ادب و فرهنگ سرچشمه میگیرد و نتیجه تلاش و زحمت ماست.
در طلب آویز چه بنشستهبسته دامی ز چه وارسته
هوش مصنوعی: در جستجوی آویختن به چه دلیلی نشستهای و در دام بستهای؟ از چه چیز آزاد شدهای؟
گرچه فلک بسته در کامهاکرده به نگشودنش ابرامها
هوش مصنوعی: با وجود اینکه آسمان و سرنوشت، به شدت در تلاشند تا درها را ببندند و مانع پیشرفت ما شوند، ما همچنان به کوشش و تلاشمان ادامه میدهیم.
نحفه فرهاد به شیرین فشاندناله شبدیز بگلگون رساند
هوش مصنوعی: فرهاد برای شیرین نالهای سر داد که صدای شبدیز را به رنگ گلگون رساند.
راه طلب جوی و نه بیهوده رودست ادب گیرد و بفرموده رو
هوش مصنوعی: برای پیدا کردن راه درست، باید با تلاش و کوشش پیش بروی و از بیهودهرویی پرهیز کنی. با احترام به آداب و اصول، از دستورات پیروی کن.
تارسی از دیر به بیت الحرامطایر باغ حرم آری بدام
هوش مصنوعی: پرندهای که از دیر (کلیسا) میترسد، به سوی خانهی خدا در مکه میآید و در باغ حرم به دام میافتد.
فوج طیور از همه سو نغمه سنجدام ترا خنده زنان بر شکنج
هوش مصنوعی: گروه پرندگان از همه طرف صدای نغمه سنج را به گوش میرسانند و تو نیز با خنده بر آن شرایط غمانگیز میخندی.
مرغ مراد آمده صدره بدامبسکه بدام آمده گردیده رام
هوش مصنوعی: پرندهای که آرزویش را داشتیم، حالا در قفس نشسته است. آنقدر در تله آمده که حالا رام و آرام شده است.
بلکه زامنیت انس مکانبر زبر دام گرفت آشیان
هوش مصنوعی: به دلیل محبت و دوستی، امنیت و آرامش محیط بر آرامش زندگی سایه انداخته و به آن سر و سامان میدهد.
بیضه هم آورد برون و شکستبچه او باطیران عهد بست
هوش مصنوعی: یک تخم مرغ به بیرون آمد و شکست، و فرزند آن با پرندگان قرارداد بست.
باز شعور تو همان بسته بالبخت تو در خواب که خوابش حلال
هوش مصنوعی: شعور و درک تو در واقع مانند بالهای بستهای است که بختت را در خواب، در حالتی آرام و حلال نگه میدارد. این به معنای این است که تواناییهای تو هنوز به طور کامل شکوفا نشده و به نوعی در حالت خفته و محدود قرار دارند.
پای تو برداشته صد زخم مارگنج هم از کوبش پایت فکار
هوش مصنوعی: به خاطر وجود تو، زخمهای زیادی به وجود آمده و قدرت تو مثل گنجی است که به خاطر فشار پای تو به درستی شکل گرفته است.
هیچ گمان برده از این رنج نههیچ تماشائی از آن گنج نه
هوش مصنوعی: هیچکس به این رنجی که میبرم فکر نمیکند و هیچکس هم از آن گنج و پاداشی که در انتهای این رنج هست، خبری ندارد.
روی شعور تو بمی شسته اندجلوه لیلیت زحی بسته اند
هوش مصنوعی: بر روی دانایی و هوش تو، زیبایی لیلی را به تصویر کشیدهاند و به شکلی جذاب و دلربا بستهبندی کردهاند.
چون تو بدین صید نه ارزندهبهر چه دام طلب افکنده
هوش مصنوعی: وقتی تو ارزش چندانی نداری، دیگر چه فایدهای دارد که دامهایی برای به دست آوردن تو پهن کنند؟
برتو حرام ابد این گنج کامراه طلب بیش میالا بگام
هوش مصنوعی: به خاطر تو، این گنج بزرگ برای همیشه بر من حرام است، پس چرا باید در مسیر طلب قدم بگذارم؟
مستی و از فیض طلب رستهبی اثری را بطلب بسته
هوش مصنوعی: در حالتی که مستی و شادمانی از نعمتهای الهی را تجربه میکنیم، به دنبال چیزهایی برویم که از خود آثار و نشانههایی به جا بگذارند.
مستی غفلت نه پذیرفته اندورنه بمستی همه درسفته اند
هوش مصنوعی: غفلت و بیخبری را در خود نپذیرفتهاند، وگرنه همه در حال مستی و فراموشی هستند.
وانکه برازنده امیدهاستتحفه او جنبش امید ماست
هوش مصنوعی: کسی که شایسته امیدهاست، هدیهاش به ما حرکت و جنبش امید در دلهای ماست.
مردمک دیده دیدار دوستآبله پای طلبکار اوست
هوش مصنوعی: مردمک چشم به ملاقات محبوب است و در عین حال، نشان‌دهنده زخم و آزار کسی است که به خاطر بدهیاش تحت فشار قرار گرفته است.
گر طلب گنج کنی هوش داربر نفس گنج وران گوشدار
هوش مصنوعی: اگر به دنبال گنج و ثروت هستی، مراقب نفس خود باش و به سخنان کسانی که به تو هشدار میدهند گوش بسپار.
شیوه گوهر طلبان پیشه کنگر مروی وام ز اندیشه کن
هوش مصنوعی: اگر به دنبال به دست آوردن گوهر و ارزشهای واقعی هستی، باید همانند جویندگان آن، رفتار کنی؛ اگر قصد داری به مقصد برسی، لازم است به دور از اندیشههای بیفایده عمل کنی.
صدره و صدکوچه درین شهر هستهر قدمی چشمه از زهر هست
هوش مصنوعی: در این شهر هر گوشه و کنار پر از زیبا و دلانگیز است، اما در هر قدم ممکن است با خطر و سمی نیز مواجه شوی.
یعنی از آن لعل که دل نام اوستآب ستان بهر لب جرعه دوست
هوش مصنوعی: این جمله به معنای این است که از زیبایی و درخشندگی دل، که محبوب و مورد علاقهای در آن وجود دارد، میتوان جرعهای از محبت و دوستی را چشید. در واقع، دل به عنوان یک منبع جذاب و شیرین به تصویر کشیده شده که برای رسیدن به دوستی و عشق، باید به آن توجه کرد.
ور بطعامی کنی آلوده دستبره بریان تو در سینه هست
هوش مصنوعی: اگر به غذایی دست زنی و آن را آلوده کنی، باید بدانی که گنجینهای از نعمتها و خوبیها در درون تو نهفته است.
گرچه مرا هست هزاران هزارلیک ره راست یکی زان شمار
هوش مصنوعی: با اینکه من دارای هزاران ویژگی و حالت هستم، اما راه درست و صحیح فقط یکی است.
تا بنگاهی شوی آگه زراهمست و سراسیمه نماند نگاه
هوش مصنوعی: زمانی که به خودت توجه کنی و از اطراف آگاهی پیدا کنی، دیگر در مسیر زندگی سراسیمه و گیج نخواهی بود.
ریزه گوهر بلب افشانده اندتا در گنجینه ترا خوانده اند
هوش مصنوعی: گنجینه تو را با زیباییهای کوچک و دلنشین پر کردهاند تا به آن توجه کنی و از آن بهرهمند شوی.
دیده در بسته زهم باز کنقاعده رهروی آغاز کن
هوش مصنوعی: چشمانت را از بسته بودن خارج کن و به راهی که در پیش داری، توجه کن و آغاز کن.
شرم کن از همت و برتر شتابتا شوی از رنج طلب گنج یاب
هوش مصنوعی: به خودت بیا و از تلاش و کوشش بیشتر شرمنده باش تا از زحماتت پاداش خوبی به دست آوری.
بر درگنجینه چو آری گذربر تو فشاند در و بام الحذر
هوش مصنوعی: اگر به در گنجینه نزدیک شوی، باید مراقب باشی که از هر طرف به تو هشدار میدهد.
هیچ میندیش بکام ادبدرشو و مگذار عنان طلب
هوش مصنوعی: به چیزی که در دلت است فکر نکن و خود را درگیر خواستههای بیهوده مکن.
گرچه نتابد اجل او را عنانرو که باعجاز طلب می توان
هوش مصنوعی: اگرچه مرگ او را نتواند مهار کند، اما با استفاده از شگفتیهای زندگی، میتوان به خواستهها و آمال خود دست پیدا کرد.
پای منه بردم او قهرناکبر سر او کوب که گردد هلاک
هوش مصنوعی: به پای من نروم، او با شدت بر سر من میکوبد تا هلاک شوم.
وانگه از آن گنج ببرمزد رنجنغز در آویز بدامان گنج
هوش مصنوعی: سپس از آن گنجی که به زحمت به دست آوردهام، با محصولی زیبا و دلنشین به دیگران میگذارم.
ای برهت دست طلب گنج ریزبرگ ره آنست وره اینست خیز
هوش مصنوعی: ای بره، اگر به دنبال گنج و ثروت هستی، باید به سراغ راه درست بروی و از مسیری که صحیح نیست دوری کنی. در واقع، باید تلاش و پیشروی کنی تا به هدفهایت برسی.