فیه ما فیه
بِسْمِ الله الرحْمنِ الرَّحِیمْ - رَبِّ تَّمِمْ بِالْخَیْرِ
قال النّبی علیه السّلام: شَرُّ الْعُلَماءِ مَنْ زَارَ الْاُمَراءَ وَ خ...
فصل اول - یکی می‌گفت که مولانا سخن نمی‌فرماید
یکی می‌گفت که «مولانا سخن نمی فرماید» گفتم «آخر این شخص را نزد من خیال...
فصل دوم - گفت که شب و روز، دل و جانم به خدمت است
گفت که «شب و روز دل و جانم به خدمت است و از مشغولی‌ها و کارهای مغول به...
فصل سوم
یکی گفت که: اینجا چیزی فراموش کرده‌ام
فصل چهارم - گفت که این چه لطف است که مولانا تشریف فرمود
گفت که این چه لطفست که مولانا تشریف فرمود توقّع نداشتم و در دلم نگذشت...
فصل پنجم - این سخن برای آنکس است که او به سخن محتاج است
این سخن برای آنکس است که او به سخن محتاج است که ادراک کند، اما آنک بی...
فصل ششم - پسر اتابک آمد خداوندگار فرمود
پسر اتابک آمد خداوندگار فرمود که پدر تو دایماً به حقّ مشغول است و اعتق...
فصل هفتم - سؤال کرد که « از نماز فاضلتر چه باشد » یک جواب آنک گفتیم
سؤال کرد که «از نماز فاضلتر چه باشد؟» یک جواب آنکه گفتیم «جان نماز به...
فصل هشتم - گفتیم آرزو شد او را که شما را ببیند
گفتیم آرزو شد او را که شما را ببیند و می‌گفت که می‌خواهم که خداوندگار...
فصل نهم - پروانه گفت که مولانا بهاءالدین پیش از آنک خداوندگار روی نماید
پروانه گفت که «مولانا بهاءالدین پیش از آنک خداوندگار روی نماید عذر بند...
فصل دهم - اینچ می‌گویند که اَلْقُلُوْبُ تَتَشَاهَدُ گفتی‌ست
اینچ می‌گویند که اَلْقُلُوْبُ تَتَشَاهَدُ گفتی است و حکایتی می‌گویند ب...
فصل یازدهم - مشتاقیم الّا چون می‌دانیم که شما به مصالح خلق مشغولید زحمت دور می‌داریم
مشتاقیم الا چون می‌دانیم که شما به مصالح خلق مشغولید زحمت دور می‌داریم...
فصل دوازدهم - قَالَ النَّبُّي عَلَیْهِ السَّلَامُ اَللَّیْلُ طَویْلٌ فَلَا تُقَصِّرْهُ
قَالَ النَّبُّی عَلَیْهِ السَّلَامُ" اَللَّیْلُ طَویْلٌ فَلَا تُقَصِّر...
فصل سیزدهم - شیخ ابراهیم گفت که سیف‌الدین فرّخ چون
شیخ ابراهیم گفت که سیف‌الدین فرّخ چون یکی را بزدی خود را به کسی (دیگر)...
فصل چهاردهم - در آدمی عشقی و دردی و خارخاری و تقاضایی هست
در آدمی عشقی و دردی و خارخاری و تقاضایی هست که اگر صدهزار عالم مِلک او...
فصل پانزدهم - فرمود که هرکه محبوب است خوب است
فرمود که «هرکه محبوب است خوب است و لاینعکس لازم نیست که هرکه خوب باشد...
فصل شانزدهم - نایب گفت که پیش از این کافران بت را می‌پرستیدند
نایب گفت که «پیش از این کافران بت را می‌پرستیدند و سجود می‌کردند ما در...
فصل هفدهم - این مقری قرآن را درست می‌خوانَد آری صورت قرآن را درست می‌خواند
این مُقری قرآن را درست می‌خواند؟ آری؛ صورتِ قرآن را درست می‌خوانَد ولی...
فصل هیجدهم - می‌فرمود که تاج الدّین قبایی را گفتند که این دانشمندان
می‌فرمود که تاج الدّین قبایی را گفتند که «این دانشمندان در میان ما می...
فصل نوزدهم - فرمود که شب و روز جنگ می‌کنی و طالب تهذیب
فرمود که شب و روز جنگ می‌کنی و طالب تهذیب اخلاق زن می‌باشی و نجاست زن...
فصل بیستم - شریفِ پای‌سوخته گوید:
شریف پای‌سوخته گوید:
فصل بیست و یکم - الاصل ان یحفظ ابن چاوش حفظ الغیب
الاصل ان یحفظ ابن چاوش حفظ الغیب فی حق شیخ صلاح الدیّن حتیّ ربما ینفعه...
فصل بیست و دوم - فرمود که جانب توقات می‌باید
فرمود که جانب «توقات» می‌باید رفتن که آن طرف گرمسیر است، اگر چه «انطال...
فصل بیست و سوم - هرکس این عمارت را به نیّتی می‌کند
هرکس این عمارت را به نیّتی می‌کند یا برای اظهارِ کرم یا برای نامی یا ب...
فصل بیست وچهارم - شخصی درآمد فرمود که محبوب است
شخصی درآمد فرمود که محبوب است و متواضع و این از گوهر اوست چنانک شاخی ر...
فصل بیست وپنجم - فرمود لطف‌های شما و سعی‌های شما و تربیت‌ها که می‌کنید
فرمود لطف‌های شما و سعی‌های شما و تربیت‌ها که می‌کنید حاضراً و غایباً،...
فصل بیست و ششم - از فقير آن به که سؤال نکنند زیرا که آنچنانست
از فقیر آن به که سؤال نکنند زیرا که آنچنانست که او را تحریض می‌کنی و ب...
فصل بیست و هفتم - اوراد طالبان و سالکان ان باشد که به اجتهاد و بندگی مشغول شوند
اوراد طالبان و سالکان آن باشد که به اجتهاد و بندگی مشغول شوند و زمان ر...
فصل بیست و هشتم - قال الجراّح المسیحی شرب عندی طایفةٌ
قال الجراّح المسیحی شرب عندی طایفةٌ من اصحاب شیخ صدرالدیّن و قالوا لی...
فصل بیست و نهم - سری هست که به کلاه زرّین آراسته شود و سری هست
سَری هست که به کلاه زرّین آراسته شود و سری هست که به کلاه زرّین و تاج...
فصل سی ام - پیوسته شحنه طالب دزدان باشد که ایشان را بگيرد
پیوسته، شحنه طالب دزدان باشد که ایشان را بگیرد و دزدان از او گریزان با...
فصل سی و یکم - صفت یقين شیخ کامل است ظنّهای نیکوی راست
صفتِ یقین، شیخ کامل است ظنّهای نیکویی راستِ مریدان او شد. علی التفّاو...
فصل سی و دوم - وَقَالَوْا تَجَنبّنَا وَلاتَقْرَبَنّا
وَقَالَوْا تَجَنبّنَا وَلاتَقْرَبَنّا فَکَیْفَ وَاَنْتُمْ حَاجَتِیْ اَ...
فصل سی و سوم - دیدمش بر صورت حیوان وحشی و علیه جلد الثعلب
دیدمش بر صورت حیوان وحشی و علیه جلد الثعلب فقصدت اخذه و هو علی غرفة صغ...
فصل سی و چهارم - مرا عجب می‌آید که این حافظان چون پی نمی‌برند
مرا عجب می‌آید که این حافظان، چون پی‌نمی‌برند از احوال عارفان؟ چنین...
فصل سی و پنجم - صورت فرع عشق آمدکه بی عشق این صورت
صورت، فرع عشق آمد که بی‌عشق این صورت را قدر نبوَد. فرع آن باشد که بی‌ا...
فصل سی و ششم - فرمود از دعوی این کنیزک که کردند
فرمود از دعوی این کنیزک که کردند اگرچه دروغست پیش نخواهد رفتن امّا در...
فصل سی و هفتم - مصطفی صلّی الله علیه و سلّم با صحابه نشسته بود
مصطفی صلّی الله علیه و سلّم با صحابه نشسته بود، کافران اعتراض آغاز ک...
فصل سی و هشتم - حسام‌الدّین ارزنجانی پیش از آنک به خدمت فقرا رسد
حسام‌الدّین ارزنجانی پیش از آنک به خدمت فقرا رسد و با ایشان صحبت کند ب...
فصل سی و نهم - سؤال کرد جوهر خادم سلطان که به وقت زندگی
سؤال کرد جوهر خادم سلطان که «به وقت زندگی یکی را پنج بار تلقین می‌کنند...
فصل چهلم - ما همچون کاسه‌ایم بر سر آب؛ رفتنِ کاسه بر سر آب به حکم کاسه نیست
ما همچون کاسه‌ایم بر سر آب؛ رفتنِ کاسه بر سر آب به حکم کاسه نیست، به ح...
فصل چهل و یکم - این کسانی که تحصیل‌ها کردند و در تحصیلند می‌پندارند که اگر اینجا ملازمت کنند علم را فراموش کنند
این کسانی که تحصیل‌ها کردند و در تحصیلند می‌پندارند که اگر اینجا ملازم...
فصل چهل و دوم - سیف البخاری راح الى مصرکل احد یحبّ المرآة
سیف البخاری راح الی مصرکل احد یحبّ المرآة و یعشق مرآة صفاته وفوایده وه...
فصل چهل و سوم - هر کسی چون عزم جایی و سفری می‌کند
هر کسی چون عزم جایی و سفری می‌کند او را اندیشهٔ معقول روی می‌نماید «اگ...
فصل چهل و چهارم - نام آن جوان چیست؟ سیف الدّین. فرمود «که سیف
نام آن جوان چیست؟ سیف الدّین.
فصل چهل و پنجم - شیخ ابراهیم عزیز درویشی‌ست چون او را می‌بینیم
شیخ ابراهیم عزیز درویشی‌ست، چون او را می‌بینیم از دوستان یاد می‌آید. م...
فصل چهل و ششم - اَللهُّ تعالى مُریدُ للخير و الشرّ ولایرضی
اَللهُّ تعالی مُریدُ للخیر و الشرّ ولایرضی اِلاّ بالخیر لانهّ قال کنت...
فصل چهل و هفتم - الشکرُ صیدٌ و قید النعّم اِذا سمعت
الشکرُ صیدٌ وقید النعّم اِذا سمعت صوتَ الشکر تأهیتَ للمزید اِذا اَحبّ...
فصل چهل و هشتم - شخصی امامت می‌کرد و خواند اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ کُفْراً وَ نِفَاقاً
شخصی امامت می‌کرد و خواند اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ کُفْراً وَ نِفَاقاً مگ...
فصل چهل و نهم - گفت ما جمله احوال آدمی را یک به یک دانستیم
گفت: «ما جمله احوال آدمی را یک به یک دانستیم و یک سر موی از مزاج و طبی...
فصل پنجاهم - همه چیز را تا نجویی نیابی، جز این دوست را تا نیابی نجویی
همه‌چیز را تا نجویی نیابی، جز این دوست را، تا نیابی نجویی. طلبِ آدمی...
فصل پنجاه و یکم - سؤال کردند از تفسير این بیت
سؤال کردند از تفسیر این بیت:
فصل پنجاه دوم - پرسیدند معنی این بیت
پرسیدند معنی این بیت: « ای برادر تو همان اندیشه‌ای مابقی تو استخوان...
فصل پنجاه و سوم - فرمود اولّ که شعر می‌گفتیم داعیه‌ای بود عظیم
فرمود اوّل که شعر می‌گفتیم داعیه‌ای بود عظیم که موجب گفتن بود، اکنون د...
فصل پنجاه و چهارم - گفت قاضی عزّالدّین سلام می‌رساند
گفت قاضی عزّالدّین سلام می‌رساند و همواره ثنای شما و حمد شما می‌گوید ف...
فصل پنجاه و پنجم - فرمود که خاطرت خوش است و چونست
فرمود که خاطرت خوش است و چونست؟ زیرا که خاطر عزیز چیزی‌ست، همچون دام...
فصل پنجاه و ششم - اکمل‌الدّین گفت مولانا را عاشقم
اکمل‌الدّین گفت «مولانا را عاشقم و دیدار او را آرزومند‌م و آخرتم خود ی...
فصل پنجاه و هفتم - عارفی گفت رفتم در گلخنی تا دلم بگشاید
عارفی گفت: رفتم در گلخنی تا دلم بگشاید که گریزگاهِ بعضی اولیا بوده است...
فصل پنجاه و هشتم - گفت که آن منجّم می‌گوید که غيرافلاک
گفت که آن منجّم می‌گوید که «غیر افلاک و این کرهٔ خاکی که می‌بینم شما...
فصل پنجاه و نهم - مَافُضِّلَ اَبُوْبَکْرٍ بِکَثْرَةِ صَلوةٍ وَصَوْمٍ وَصَدَقَةٍ وُقِرَّ بِمَافِي قَلْبِهِ
مَافُضِّلَ اَبُوْبَکْرٍ بِکَثْرَةِ صَلوةٍ وَصَوْمٍ وَصَدَقَةٍ وُقِرَّ...
فصل شصتم - تَواتُر شنیدنِ گوش فعل رؤیت می‌کند
تَواتُر شنیدنِ گوش فعل رؤیت می‌کند، و حکم رؤیت دارد آنچنان‌که از پدر و...
فصل شصت و یکم - بعضی گفته‌اند: «محبّت موجب خدمت است» و این چنين نیست
بعضی گفته‌اند: «محبّت موجب خدمت است» و این چنین نیست بلک میل محبوب مقت...
فصل شصت و دوم - دوستان را در دل رنجها باشد که آن به هیچ دارویی خوش نشود
دوستان را در دل رنجها باشد که آن به هیچ دارویی خوش نشود، نه به خفتن ن...
فصل شصت و سوم - هر علمی که آن به تحصیل و کسب در دنیا حاصل شود
هر علمی که آن به تحصیل و کسب در دنیا حاصل‌شود آن علم ابدان است و آن عل...
فصل شصت وچهارم - اهل دوزخ در دوزخ خوشتر باشند که اندر دنیا
اهل دوزخ در دوزخ خوشتر باشند که اندر دنیا، زیرا در دوزخ از حق باخبر با...
فصل شصت و پنجم - سراج‌الدّین گفت که مسأله‌ای گفتم اندرون من درد کرد فرمود
سراج‌الدّین گفت که مسأله‌ای گفتم اندرون من درد کرد. فرمود آن موکّلی اس...
فصل شصت و ششم - خَلَقَ آدَمَ عَلی صُوْرَتِهِ آدمیان همه مظهر می‌طلبند
«خَلَقَ آدَمَ عَلی صُوْرَتِهِ» آدمیان همه مظهر می‌طلبند، بسیار زنان با...
فصل شصت و هفتم - سُئِلَ عِیْسی عَلَیْهِ یَا رُوْحَ اللهِّ اَیُّ شَیْیءِ اَعْظَمُ
سُئِلَ عِیْسی عَلَیْهِ یَا رُوْحَ اللهِّ اَیُّ شَیْیءِ اَعْظَمُ وَمَا...
فصل شصت و هشتم - میان بنده و حق حجاب همين دو است و باقی حجب ازین دو ظاهر می‌شود
میان بنده و حق، حجاب همین دو است و باقیِ حُجُب ازین دو ظاهر می‌شود و آ...
فصل شصت و نهم - فرمود این که می‌گویند در نفس آدمی شرّی هست
فرمود این که می‌گویند «در نفس آدمی شرّی هست که در حیوانات و سِباع نیست...
فصل هفتادم - دلدارم گفت کان فلان زنده به چیست؟
دلدارم گفت کآن فلان زنده به چیست؟ الفرقُ بین الطیور و اجنحتها و بین اج...