غزل شمارهٔ ۱۰۵
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به عمق و اهمیت عشق و احساسات انسانی اشاره می‌کند. او بیان می‌کند که اگر عشق در دل باشد، روز و شب برای آن فرد تفاوتی ندارد. حتی اگر خورشید نیز غروب کند، عشق می‌تواند زندگی را روشن نگه دارد. شاعر به مادر اشاره می‌کند که عشق را به طرز صحیحی آموخته و می‌گوید که نباید به ظواهر (خرقه) توجه کرد، بلکه باید به اصل عشق و احساسات پرداخت. در نهایت، او بیان می‌کند که همه به دنبال ثروت و موفقیت‌اند، اما عشق ممکن است رنج و سختی به دنبال داشته باشد.
چو او باشد دل دل‌سوز ما راچه باشد شب چه باشد روز ما را
هوش مصنوعی: اگر او در کنار ما باشد، در دل ما برای دلسوزی و محبت چه فرقی می‌کند که شب باشد یا روز؟
که خورشید ار فروشد ار برآمدبس است این جانِ جان افروز ما را
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اگر خورشید هم غروب کند یا طلوع کند، برای ما کافی است چرا که این نور و زندگیبخشی درون ما وجود دارد.
تو مادرمرده را شیون مَیآموزکه استادست عشق آموز ما را
هوش مصنوعی: ای مادر مرده، تو را به گریه و زاری نیاز نیست، زیرا عشق را به خوبی یاد گرفتهای و ما هم به آموزههای تو نیاز داریم.
مدوزان خرقهٔ ما را مدراننشاید شیخ خرقه‌دوز ما را
هوش مصنوعی: خرقه ما را ندوخت و ندوختن آن به شیخی که ما را راهنمایی می‌کند، مناسب نیست.
همه کس بر عدو پیروز خواهدجمال آن عدو پیروز ما را
هوش مصنوعی: هرکس در برابر دشمن خود پیروز خواهد شد، اما زیبایی و جذابیت دشمن ما، بر پیروزی ما غالب است.
همه کس بخت گنج‌اندوز جویدولیکن عشق رنج‌اندوز ما را
هوش مصنوعی: همه افراد به دنبال خوشبختی و ثروت هستند، اما عشق ما به جای خوشبختی، درد و رنج به همراه دارد.