غزل شمارهٔ ۴۶۱
هوش مصنوعی: این شعر درباره شکوه و زیبایی یک سلطان و بزم‌های اوست. شاعر به توصیف حال و هوای جشن و شادمانی می‌پردازد و به زیبایی‌های طبیعت و عشق اشاره می‌کند. در این بزم، سلطان در کنار می‌نوشد و به تماشای زیبایی‌های زندگی می‌نشیند. همچنین، شاعر از حرکات و نشانه‌های طبیعت و عشق سخن می‌گوید و از مقام و منزلت خسرو، که نماد حکمرانی و زیبایی است، ستایش می‌کند. در نهایت، شاعر خسرو را در دو جهان بی‌همتا و شاهی خوش‌سیرت می‌داند.
شاه گشادست رو، دیده شه بین که راست ؟باده گلگونِ شه، بر گل و نسرین که راست ؟
هوش مصنوعی: شاه، گسترده است و هر کسی باید به او نگاه کند و ببیند که آیا حقیقت را میبیند یا نه. میپرسد که آیا باده سرخرنگ او بر گل و نسرین حق دارد یا نه؟
شاه در این دم به بزم پای طرب درنهادبر سر زانوی شه تکیه و بالین که راست ؟
هوش مصنوعی: در این لحظه، شاه به جشن و شادی وارد شده و بر زانوی دیگری تکیه کرده است. این سؤال پیش میآید که آیا کسی در کنار او راست و صحیح قرار دارد؟
پیش رخ آفتاب چرخ پیاپی کی زد ؟در تتق ابر تن ماه به تعیین که راست ؟
هوش مصنوعی: خورشید در آسمان به طور مداوم میدرخشد، ولی آیا ابر توانسته بر تن ماه تاثیر بگذارد و آن را در جایی که باید باشد، ثابت کند؟
ساغرها می‌شمرد وی بشده از شمارگر بنشد از شمار ساغر پیشین که راست ؟
هوش مصنوعی: او در حال شمارش ساغرهاست و از تعداد آنها به طور دقیق آگاه شده است. اگر یکی از ساغرها ناپدید شود، آیا هنوز میتواند به شمارش ادامه دهد و تعداد باقیمانده را درست بگوید؟
از اثر روی شه هر نفسی شاهدیسر کشد از لامکان گوید کابین که راست ؟
هوش مصنوعی: هر بار که چهره زیبای او را میبینم، گویی یک گواهی از عوالم نا مشخص برایم میآید که سوال می‌کند: آیا این حقیقت دارد؟
ای بس مرغان آب بر لب دریای عشقسینه صیاد کو دیده شاهین که راست ؟
هوش مصنوعی: بسیاری از پرندگان در کنار دریای عشق وجود دارند، اما صیاد کیست که دیده است که شاهین به کجا میرود؟
هین که براقان عشق در چمنش می‌چرندتنگ درآمد وصال لایقشان زین که راست ؟
هوش مصنوعی: اظهار نگرانی کن که عشق مانند براقانی در باغ عشق میچرخند و به خاطر این حجم از عشق، دسترسی کسی به وصال آنها به طرز مشقتبار و دشواری محدود شده است. از این رو، مطرح میشود که آیا حقیقتاً سزاوار چنین عشق و وصالی هستیم؟
سیمبر خوب عشق رفت به خرگاه دلچهره زر لایق آن بر سیمین که راست ؟
هوش مصنوعی: سیمبر خوب عشق به خیمه دل آمد و چهرهای درخشان و زیبا دارد که تنها شایسته اوست، اما آیا کسی دیگر نیز در این زیبایی شریک است؟
خسرو جان شمس دین مفخر تبریزیاندر دو جهان همچو او شاه خوش‌آیین که راست ؟
هوش مصنوعی: خسرو جان شمس دین، که افتخار تبریزیهاست، در دو جهان مانند او پادشاه باوقار و با احترام کیست؟