غزل شمارهٔ ۵۵۹
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به توصیف تأثیر عشق و زیبایی معشوق بر دل و جان اشاره دارد. او می‌سازد که عشق زهره چه تأثیر قوی بر درون او دارد و چطور هر کسی که به او نگاه کند، تحت تأثیر قرار می‌گیرد. شاعر در قالب پرسش‌های مکرر از خود می‌پرسد که این جذبه و زیبایی چه می‌کند و چه‌گونه زندگی را تحت تأثیر قرار داده است. او از زیبایی و قدرت عشق می‌گوید و به واقعیت‌های عاشقانه که در دنیا وجود دارد، اشاره می‌کند. در نهایت، با ذکر نام شمس دین تبریزی، بر اهمیت و عمق تجربیات عاشقانه تأکید می‌کند و مفهوم عشق را به صورت پیچیده و پر از شور و هیجان توصیف می‌کند.
زهره عشق هر سحر بر در ما چه می‌کنددشمن جان صد قمر بر در ما چه می‌کند
هوش مصنوعی: عشق هر صبح زهرهاش را بر در ما میگذارد، و دشمن جان چه کار می‌کند در حالی که صدها قمر هم به در ما نگاه میکنند.
هر که بدید از او نظر باخبرست و بی‌خبراو ملکست یا بشر بر در ما چه می‌کند
هوش مصنوعی: هر کسی که به او نگاه کند، از حال او باخبر میشود، و آن کس که از او بیخبر است، نمیداند که او چه مقامی دارد، آیا انسان است یا فرشته. پس به چه دلیل او در درگاه ما حضور دارد؟
زیر جهان زبر شده آب مرا ز سر شدهسنگ از او گهر شده بر در ما چه می‌کند
هوش مصنوعی: آب در زیر زمین به طور غیرقابل کنترلی بالا آمده و سنگها به گنجهای ارزشمند تبدیل شدهاند. اما در این میان، ما چه کار میتوانیم بکنیم و چه وضعیتی داریم؟
ای بت شنگ پرده‌ای گر تو نه فتنه کرده‌ایهر نفسی چنین حشر بر در ما چه می‌کند
هوش مصنوعی: ای معشوق زیبا، اگر تو باعث پریشانی نشدهای، پس هر دم این ازدحام و شلوغی در نزد ما چه معنایی دارد؟
گر نه که روز روشنی پیشه گرفته رهزنیروز به روز و ره گذر بر در ما چه می‌کند
هوش مصنوعی: اگر روز روشن میشود و کسی در آن راهزنی می‌کند، پس این روز چه معنیای دارد و آن شخص چرا در مقابل در ما حضور دارد؟
ور نه که دوش مست او آمد و درشکست اوپس به نشانه این کمر بر در ما چه می‌کند
هوش مصنوعی: اگر شب گذشته معشوق مست به خانهام آمد و در را شکست، حالا چه معنایی دارد که این کمربند به نشانهای بر در ما باشد؟
گر نه جمال حسن او گرد برآرد از عدماین همه گرد شور و شر بر در ما چه می‌کند
هوش مصنوعی: اگر زیبایی او از عدم، این همه شور و شوق را به وجود نمیآورد، پس این همه هیجان و شلوغی در دروازه ما چه معنایی دارد؟
از تبریز شمس دین سوی که رای می‌کندبحر چه موج زد گهر بر در ما چه می‌کند
هوش مصنوعی: شمسالدین از تبریز به کجا میرود؟ چرا امواج دریا اینقدر قوی شدهاند و گوهری در درب ما به چه منظور میزند؟