غزل شمارهٔ ۵۹۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از درد و غم خود می‌گوید و خواهان رهایی از آنهاست. با آمدن یار و محبوبش، امید و شادی به دلش باز می‌گردد و از آن چه که دارد، شکرگزاری می‌کند. او به جامعه مسلمانان نیز خطاب می‌کند که باید به جهل و کفر خود پایان دهند و راه درست را برگزینند. شاعر احساس می‌کند که عشق او به یار، فراتر از شادی‌های معمولی رفته و دردی عمیق را در وجودش ایجاد کرده است. به طور کلی، این شعر بیانگر عشق، درد و نیاز به تحول در روح و جامعه است.
برون شو ای غم از سینه، که لطف یار می‌آیدتو هم ای دل ز من گم شو، که آن دلدار می‌آید
هوش مصنوعی: ای اندوه، از سینهام بیرون برو، زیرا محبوب به زودی خواهد آمد. ای دل، تو نیز از من دور شو، چون دلبر در حال نزدیک شدن است.
نگویم یار را شادی که از شادی گذشتست اومرا از فرط عشق او، ز شادی عار می‌آید
هوش مصنوعی: نمیتوانم به یارم بگویم که خوشحال باشد، زیرا او از خوشحالی گذشته است. عشقم به او به قدری زیاد است که او از ابراز شادی هم شرمنده میشود.
مسلمانان مسلمانان، مسلمانی ز سر گیریدکه کفر از شرم یار من، مسلمان‌وار می‌آید
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، مسلمانان! بیایید دوباره به اصل خود برگردید و به یاد بیاورید که کفر و نفاق نمیتواند در کنار محبت و عشق به معشوق وجود داشته باشد. عشق و محبت باید به گونهای باشد که حتی در برابر بیاعتناییها و مشکلات، باز هم ایمان و اعتقاد خود را حفظ کنیم.
برو ای شُکر کاین نعمت، ز حدّ شُکر بیرون شدنخواهم صبر گرچه او، گهی هم کار می‌آید
هوش مصنوعی: برو ای شکر، این نعمت به قدری بزرگ و ارزشمند است که نمیتوان به اندازه کافی از آن سپاسگزاری کرد. هرچند که باید صبر کنم، اما در مواقعی خود این نعمت به کمکم می‌آید.
رَوید ای جمله صورت‌ها، که صورت‌های نو آمدعَلَم‌هاتان نگون گردد، که آن بسیار می‌آید
هوش مصنوعی: ای تمام ظاهرها و شکلها به پیش روید، زیرا شکلهای جدیدی به نمایش در می‌آید و نشانههای شما محو خواهد شد، زیرا این تغییرات همواره در حال وقوع است.
دَر و دیوار این سینه، همی‌دَرَّد ز انبوهیکه اندر دَر نمی‌گنجد، پس از دیوار می‌آید
هوش مصنوعی: درون این سینه، از شدت احساسات و افکار رنج میکشد و این فشار به حدی است که دیگر در درون جای نمیشود و به سوی بیرون سرریز می‌کند.