غزل شمارهٔ ۵۹۵
هوش مصنوعی: این شعر به تبیین حالتهای دل و عشق میپردازد. شاعر میگوید کسی که در دلش عشق و طلب وجود دارد، باید در دلش را باز کند و از رازهای درونیاش آگاه باشد. او به معشوقش نزدیک است و در لحظات خاصی همچون سحر یا نیمه شب، توجه ویژهتری به عشقش دارد.
شاعر به جانی اشاره میکند که از دنیا جدا شده و به دنبال خداست، که نشانهای از نادر بودن و عجیب بودن اوست. آن کس که دیدی فراتر از این دنیا دارد، باید صاحب نظری باشد و به زیباییهای زندگی توجه کند. فردی که با روحش یکی است، در لحظات پایانی زندگی نیز حالتی شاداب دارد.
شاعر در نهایت توصیه میکند که به رازهای درونیامان توجه کنیم و در جمع افرادی که روحشان سبک است، خود را پنهان کنیم. این بدین معنی است که برخی از اسرار نباید فاش شوند و باید با احتیاط رفتار کرد.
آن را که درون دل عشق و طلبی باشدچون دل نگشاید در آن را سببی باشد
هوش مصنوعی: کسی که در دلش عشق و خواستن وجود دارد، هرگز در دلش را به روی گشایش نمیگذارد، چرا که این موضوع دلیلی خاص دارد.
رو بر در دل بنشین کان دلبر پنهانیوقت سحری آید یا نیم شبی باشد
هوش مصنوعی: به در دل بنشین و به آرامی انتظار بکش که آن محبوب پنهانی میتواند در سحرگاه یا نیمهشب بیاید.
جانی که جدا گردد جویای خدا گردداو نادرهای باشد او بوالعجبی باشد
هوش مصنوعی: جان که از جسم جدا شود، در پی یافتن خدا میگردد. چنین کسی بسیار نادر و شگفتانگیز است.
آن دیده کز این ایوان ایوان دگر بیندصاحب نظری باشد شیرین لقبی باشد
هوش مصنوعی: چشمی که بتواند از این مکان به مکانی دیگر نگاه کند، دارای بینش و بصیرت است و کسی که چنین نگاهی دارد، میتواند لقب شیرین و دلنواز داشته باشد.
آن کس که چنین باشد با روح قرین باشددر ساعت جان دادن او را طربی باشد
هوش مصنوعی: کسی که چنین ویژگیهایی داشته باشد، در زمان مرگش روحش به آرامش و شادی دست مییابد.
پایش چو به سنگ آید دریش به چنگ آیدجانش چو به لب آید با قندلبی باشد
هوش مصنوعی: وقتی پا به سنگ بخورد، دستش به دندان میرسد. وقتی که جانش در آستانه مرگ باشد، با لبانی شیرین و دلنشین است.
چون تاج ملوکانش در چشم نمیآیداو بیپدر و مادر عالی نسبی باشد
هوش مصنوعی: اگرچه او مانند تاج ملوکان در چشم نمیآید، اما این بدان معنی نیست که او از خاندانی اصیل و بزرگ نیست و بدون پدر و مادر میباشد.
خاموش کن و هر جا اسرار مکن پیدادر جمع سبک روحان هم بولهبی باشد
هوش مصنوعی: سکوت کن و اسرار را در هیچ جا فاش نکن. در میان افراد سبکروح، آنها میتوانند به راحتی درک کنند.