غزل شمارهٔ ۶۳۳
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از آمدن اتفاقات و تجارب جدیدی سخن می‌گوید که به زندگی‌اش طراوت و زیبایی بخشیده‌اند. او به حضور شمس (خورشید) و قمر (ماه) در زندگی‌اش اشاره می‌کند که باعث بیداری حس‌های شنوایی و بینایی‌اش شده‌اند. همچنین، او از عشق و مستی که به سرش آمده، از زیبایی‌های زندگی و یک تجربه عمیق روحانی سخن می‌گوید.
شاعر در پی یافتن یوسف زیبای خود است و از حضور او در زندگی‌اش به شوق آمده است. او از ترس مرگ و درد نیز سخن می‌گوید، اما در اینجا احساس می‌کند که آب حیات و سپر محافظت‌کننده‌ای در کنار خود دارد. او به سعادت‌ها و خوشبختی‌های ناشی از عشق، نوشیدن می و پرواز در آسمان اشاره می‌کند و نهایتاً به این نتیجه می‌رسد که زندگی کوتاه و ارزشیابی پیدا می‌کند. به طور کلی، این شعر بیانگر شوق، عشق و تحوّلات عمیق در زندگی شاعر است.
شمس و قمرم آمد سمع و بصرم آمدوان سیمبرم آمد وان کان زرم آمد
هوش مصنوعی: خورشید و ماه من فرارسیدهاند، حواس من (شنوایی و بینایی) هم به کار افتاده است. آن سیمینتن هم به سراغم آمده، حتی اگر زردی هم داشته باشد.
مستی سرم آمد نور نظرم آمدچیز دگر ار خواهی چیز دگرم آمد
هوش مصنوعی: احساس عجیبی به من دست داده و نور تازهای در دیدم ظاهر شده است. اگر خواسته باشی، چیزی کاملاً متفاوت در وجودم پدیدار شده است.
آن راه زنم آمد توبه شکنم آمدوان یوسف سیمین بر ناگه به برم آمد
هوش مصنوعی: من آن گناهکار را دیدم که توبهام را شکست و ناگهان آن یوسف زیبا به نزد من آمد.
امروز به از دینه ای مونس دیرینهدی مست بدان بودم کز وی خبرم آمد
هوش مصنوعی: امروز نسبت به گذشته، از دوست قدیمیام که همیشه با من بود، خوشحالتر و راضیتر هستم؛ زیرا از او خبری به من رسید.
آن کس که همی‌جستم دی من به چراغ او راامروز چو تنگ گل بر ره گذرم آمد
هوش مصنوعی: کسی که دلم به دنبال او بود، امروز در قفسه تنگ گل بر سر راهم ظاهر شد.
دو دست کمر کرد او بگرفت مرا در برزان تاج نکورویان نادر کمرم آمد
هوش مصنوعی: دو دستش را به دور کمرم حلقه کرد و مرا در آغوش گرفت. از آن تاج زیبا و نیکی که بر سر نیکروان است، احساس نیکبودن و زیبایی به من دست داد.
آن باغ و بهارش بین وان خمر و خمارش بینوان هضم و گوارش بین چون گلشکرم آمد
هوش مصنوعی: باغ و بهار زیبایی را ببین و شراب و حال خوش را تماشا کن. آنچه در دل میگذرد و راحتی و لذت را حس کن، چون گلها و شیرینی زندگی را تجربه کن.
از مرگ چرا ترسم کو آب حیات آمدوز طعنه چرا ترسم چون او سپرم آمد
هوش مصنوعی: از مرگ چه بترسم وقتی که زندگی جاودان به وجود آمده است و از سرزنشها و طعنهها چرا بترسم وقتی که او مانند سپری از من محافظت می‌کند؟
امروز سلیمانم کانگشتریم دادیوان تاج ملوکانه بر فرق سرم آمد
هوش مصنوعی: امروز احساس میکنم که مانند سلیمان بزرگ هستم، زیرا تو انگشتری به من دادی و آن تاج سلطنتی بر سر من قرار گرفت.
از حد چو بشد دردم در عشق سفر کردمیا رب چه سعادت‌ها که زین سفرم آمد
هوش مصنوعی: وقتی در عشق به شدت دچار درد شدم، تصمیم به سفر گرفتم. ای پروردگار، چه خوشبختیها که از این سفر نصیبم شد.
وقتست که می نوشم تا برق زند هوشموقتست که برپرم چون بال و پرم آمد
هوش مصنوعی: زمانی است که من شراب مینوشم تا روح و هوش من جلا بگیرد و زمانی است که میخواهم اوج بگیرم و مانند پرندهای با بال و پر آزاد شوم.
وقتست که درتابم چون صبح در این عالموقتست که برغرم چون شیر نرم آمد
هوش مصنوعی: زمانی است که من مانند صبح در این دنیا روشن و تابناک میشوم، و زمانی است که صدایم مانند شیری خروشان و قوی به گوش می‌رسد.
بیتی دو بماند اما بردند مرا جاناجایی که جهان آن جا بس مختصرم آمد
هوش مصنوعی: دوتا از جملههای زیبا را به یادگار میسپارند، اما ای معشوق، مرا به مکانی بردند که در آنجا جهان به شدت کوچک و محدود به نظر می‌رسد.