غزل شمارهٔ ۶۵۶
هوش مصنوعی: این شعر درباره آزادی و رهایی مرغان از قفس است. شاعر از آن‌ها می‌خواهد که ظاهرشان را آشکار کنند و بگویند کجا هستند. او به تصویر کشتی اشاره می‌کند که در آب‌های خراب مانده و از ماهی‌ها می‌خواهد که از آب بیرون بیایند. اشاره به وضعیت خیالی و واقعی است که در آن مرغان یا از چنگال دام رها شده‌اند یا در آتش عشق سوخته‌اند. شاعر به اهمیت پاسخگویی به سوالات زندگی اشاره دارد و می‌گوید که اگرچه ممکن است دهان‌ها بسته باشد، اما درونی پر از جوابی وجود دارد.
همچنین به مفهوم تولد دوباره و زنده شدن در شرایط جدید اشاره می‌کند و می‌گوید که هر کس باید دوباره متولد شود و از عقبه‌های گذشته عبور کند. در نهایت، اشاره‌ای به شمس الحق تبریزی دارد و بیان می‌کند که همه از روزی خاص و مقدس سرنس خواهد جست.
مرغان که کنون از قفس خویش جداییدرخ باز نمایید و بگویید کجایید
هوش مصنوعی: پرندگان که اکنون از قفس خود آزاد شده‌اند، چهرهتان را نمایان کنید و بگویید کجا هستید.
کشتی شما ماند بر این آب شکستهماهی صفتان یک دم از این آب برآیید
هوش مصنوعی: کشتی شما هنوز که در این آب متلاطم مانده، باید مثل ماهی‌ها یک لحظه از این آب خارج شوید.
یا قالب بشکست و بدان دوست رسیدستیا دام بشد از کف و از صید جدایید
هوش مصنوعی: یا اینکه قالب آدمی شکسته و به وصال دوست رسیده، یا اینکه دام از دست رفته و شکار از صیاد جدا شده است.
امروز شما هیزم آن آتش خویشیدیا آتشتان مرد شما نور خدایید
هوش مصنوعی: امروز شما مانند هیزمی هستید که برای آتش خودتان استفاده میشود یا اینکه نور شما از خداوند میآید.
آن باد وبا گشت شما را فسرانیدیا باد صبا گشت به هر جا که درآیید
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که شما به نوعی تحت تأثیر وزش باد قرار گرفتهاید و این باد مانند بادی خوش، شما را به سفر و مکانهای مختلفی هدایت کرده است.
در هر سخن از جان شما هست جوابیهر چند دهان را به جوابی نگشایید
هوش مصنوعی: در هر کلامی از شما یک پاسخ نهفته است، هر چند که به زبان نیاید.
در هاون ایام چه درها که شکستیدآن سرمه دیدست بسایید بسایید
هوش مصنوعی: در زمانههای مختلف، چه درهای زیادی شکسته شده است. آن سرمهای که دیدید، باید به خوبی آسوده و صاف شود.
ای آنک بزادیت چو در مرگ رسیدیداین زادن ثانیست بزایید بزایید
هوش مصنوعی: ای کسی که با تولدتان به دنیا آمدید، حالا که به مرگ نزدیک شدهاید، این تولد دوباره است. پس زایید، زایید.
گر هند وگر ترک بزادیت دوم بارپیدا شود آن روز که روبند گشایید
هوش مصنوعی: اگر دختر هندی یا ترک دوباره به دنیا بیاید، آن روزی خواهد بود که پوشش صورتش را کنار بزند.
ور زانک سزیدیت به شمس الحق تبریزوالله که شما خاصبک روز سزایید
هوش مصنوعی: اگر به خاطر آفتاب حقیقت تبریز سزاوار باشید، به خدا قسم شما برگزیده روز جزا هستید.