غزل شمارهٔ ۷۴۹
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ عشق و اشتیاق عمیق گوینده به محبوبش است. گوینده در حالت مستی و شوق، دل خود را به محبوب می‌سپرد و از تأثیر عشق بر وجود خود صحبت می‌کند. او در بامداد به این اندیشه می‌رسد که وجودش از عناصر اولیه تشکیل شده، ولی همه‌ی اینها تحت تأثیر عشق اوست. عشق به عنوان نیرویی خلاق و زاینده، جهان را شکل می‌دهد و همه چیز از آن سرچشمه می‌گیرد. به‌طور کلی، شعر بیان‌گر اتصال عمیق عواطف و عناصر طبیعی به عشق است.
مست آمد دلبرم تا دل برد از بامدادای مسلمانان ز دست مست دلبر داد داد
هوش مصنوعی: دلبر من با حال سرمستی به سراغم آمد و دل مرا ربود. ای مسلمانان، از دست این دلبر مست فریاد و داد و فریاد برآورید.
دی دل من می‌جهید و هر دو چشمم می‌پریدگفتم این دل تا چه بیند وین دو چشمم بامداد
هوش مصنوعی: دل من به شدت شاداب و سرزنده بود و چشمانم مدام در حال حرکت بودند. به خودم گفتم این دل چه چیزهایی میتواند ببیند و چشمانم در صبحگاه چه درکی از زیباییها دارند.
بامدادان اندر این اندیشه بودم ناگهانعشق تو در صورت مه پیشم آمد شاد شاد
هوش مصنوعی: صبح زود، در خیال و اندیشهای بودم که ناگهان عشق تو به صورت مه جلوهگر شد و مرا شاد کرد.
من که باشم باد و خاک و آب و آتش مست اوستآتش او تا چه آرد بر من و بر خاک و باد
هوش مصنوعی: من یک ذره کوچک هستم و از عناصر طبیعی مثل باد، خاک، آب و آتش ساخته شدهام. ولی عشق و شوق او مثل آتشی است که تأثیرش بر من و بر طبیعتی که در آن زندگی میکنم، بسیار عمیق و قوی است.
عشق از او آبستن‌ست و این چهار از عشق اواین جهان زین چار زاد و این چهار از عشق زاد
هوش مصنوعی: عشق منبع زندگی و خاستگاه همه چیز است. این دنیا و آنچه در آن وجود دارد، از عشق به وجود آمده و به همین عشق وابسته است. زندگی و تمام پدیدهها نتیجه عشق هستند.