غزل شمارهٔ ۷۵۵
هوش مصنوعی: در این متن، بیان شده که شاه ما ویژگی‌های والایی دارد و همزمان هم شاه و درویش است. او با جلوه‌گری‌اش بر جان‌ها تاثیر می‌گذارد و در عین حال نزدیک و دور از جان افراد است. صفات او مانند آرامش و رفاه بدون درد و غم هستند. همچنین، عشق و محبت او باعث می‌شود که تضادها از بین بروند و همه چیز به صلح و دوستی برسد. در نهایت، به این نکته اشاره می‌شود که وجود او مانند نور است که همه چیز را روشن می‌کند و عالم به واسطه وجود او به وجود آمده است.
شاه ما از جمله شاهان پیش بود و بیش بودزانک شاهنشاه ما هم شاه و هم درویش بود
هوش مصنوعی: پادشاه ما در بین دیگر پادشاهان، پیشرو و برتر بود، زیرا او هم پادشاهی کرد و هم درویشی را تجربه کرده و میشناسد.
شاه ما از پرده برجان چو خود را جلوه کردجان ما بی‌خویش شد زیرا که شه بی‌خویش بود
هوش مصنوعی: وقتی شاه ما از پرده بیرون آمد و خود را نشان داد، جان ما از خود بیخود شد، چون آن شاه نیز بیخود و آزاد بود.
شاه ما از جان ما هم دور و هم نزدیک بودجان ما با شاه ما نزدیک و دوراندیش بود
هوش مصنوعی: شاه ما از ما فاصله داشت و در عین حال به ما نزدیک بود. جان ما به گونهای با او پیوند داشت که هم به او نزدیک و هم از دور فکر میکرد.
صاف او بی‌درد بود و راحتش بی‌درد بودگلشن بی‌خار بود و نوش او بی‌نیش بود
هوش مصنوعی: او در زندگیاش بدون درد و مشکلات بود و آسایشش بدون رنج و زحمت بود. باغش پر از گلهای زیبا و خالی از خار بود و لذتهایش بدون تلخی و سختی بود.
یک صفت از لطف شه آن جا که پرده برگرفتآب و آتش صلح کرد و گرگ دایه میش بود
هوش مصنوعی: در اینجا به زیبایی از یکی از ویژگی‌های خاص شهرت یاد می‌شود، زمانی که پردهها کنار میروند و روزنهای به حقیقت باز می‌شود. در این حالت، آب و آتش به هم آشتی میکنند و حتی گرگ، که معمولاً نماد خطر است، به عنوان دایه و نگهدارنده میش معرفی می‌شود. این تصویر نشاندهنده تغییرات عمیق و شگفتانگیز در روابط و وضعیتهاست که به واسطه لطف و رحمت خاصی به وجود آمده است.
جان مطلق شد ز نورش صورتی کو جان نداشتگشت قربان رهش آن کس که او بدکیش بود
هوش مصنوعی: وجود حقیقتی خالص و روشن بهوجود آمد که ظاهری دارد، اما خود از جان و روح بیبهره است. آن کسی که از حقیقت دور بود و به کفر و نادرستی افترا بود، در مسیر او قربانی شد.
نیست می‌گفتیم اندر هست گفت آری بیاهست شد عالم از او موقوف یک آریش بود
هوش مصنوعی: می‌گفتیم که در غیر وجود، نیستی وجود دارد، او پاسخ داد که بله، بیایید وجود پیدا کرد. جهانی که از او ایجاد شده است، به یک تأیید و آری وابسته بود.