غزل شمارهٔ ۸۸۶
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و جذابیتی که زلف معشوق به همراه دارد اشاره می‌کند. شاعر می‌گوید که مردم به خاطر زیبایی و جذبه این زلف‌ها به شدت مجذوب شده‌اند و در عشق به رقص و شادی پرداخته‌اند. عشق مانند ستاره‌ای در دل هر لولی درخشان است و آنها برای سماع و شادی به درون باغ عشق آمده‌اند. همچنین، شاعر به نوعی از ناز و اداهای معشوق و تأثیر آنها بر دل‌ها اشاره می‌کند و از شور و شوقی صحبت می‌کند که در این فضا برپا شده است. او همچنین به زیبایی‌های پنهانی اشاره می‌کند که در زیر لحاف ازل نهان است و در نهایت به تأثیر شهر تبریز در تجربه و برداشت خود از عشق اشاره می‌کند.
از رسن زلف تو خلق به جان آمدندبهر رسن بازیش لولیکان آمدند
هوش مصنوعی: مردم به خاطر زلفهای تو به جان آمدند و به سوی تو آمدند، مانند لولکانی که به سمت بازی غش میکنند.
در دل هر لولیی عشق چو استاره‌ایرقص کنان گرد ماه نورفشان آمدند
هوش مصنوعی: در دل هر فردی که عاشق است، عشق همچون ستاره‌ای میرقصد و دور ماه درخشانی می‌کند.
در هوس این سماع از پس بستان عشقسروقدان چون چنار دست زنان آمدند
هوش مصنوعی: در آرزوی شور و نشاط این مراسم، افرادی با قامت زیبا و جذاب مانند درختان چنار، با دستانی بلند و آزاد به سمت ما آمدند.
بین که چه ریسیده‌ایم دست که لیسیده‌ایمتا که چنین لقمه‌ها سوی دهان آمدند
هوش مصنوعی: ببینید که چه تبحری داریم، دستی که خود را با ذوق و سلیقه آماده کردهایم، حالا این لقمه‌ها به راحتی به سمت دهان ما میآیند.
لولیکان قنق در کف گوشه تتقوز تتق آن عروس شاه جهان آمدند
هوش مصنوعی: در این بیت، به زیبایی و جذابیت عروس شاه جهان اشاره شده است. لولیهای شاد و خوشحال در کنج اتاق نشستهاند و از آنجا، زیبایی و ناز این عروس توجه همه را جلب کرده است. این تصویر، حاکی از شور و شوق و دلربایی عروس و همچنین خوشحالی افرادی است که در مراسم حضور دارند.
شاه که در دولتش هر طرفی شاهدیسینه گشاده به ما بهر امان آمدند
هوش مصنوعی: در زمان سلطنت شاه، هر جا که بروی، افرادی با دلهای باز و مهربانی به استقبال ما آمدند و نشان از امنیت و آرامش داشتند.
شیوه ابرو کند هر نفسی پیش ماگرچه که از تیر غمز سخته کمان آمدند
هوش مصنوعی: هر لحظه نگرانی و طرز ابروهای او دل ما را میرباید، هرچند تیر نگاههایش به ما آسیب زده باشد.
شب رو و عیار باش بر سر هر کوی از آنکزیر لحاف ازل نیک نهان آمدند
هوش مصنوعی: در شب، با احتیاط در هر کوی و برزن گام بزن، زیرا افرادی با نیتهای خوب و پنهانی از زمانهای قدیم در این مکانها مخفی شده‌اند.
جانب تبریز در شمس حقم دیده‌اندترک دکان خواندند چونک به کان آمدند
هوش مصنوعی: در طرف تبریز، به خاطر وجود نور و حقیقت شمس، مردمی را دیدهاند که به جمع آمده‌اند و از دکانها خارج شده‌اند. زیرا به دنیای باطن و معنا وارد شده‌اند.