غزل شمارهٔ ۹۱۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به شخصی هشدار می‌دهد که از رفتن به مکان‌های خطرناک و جمع‌هایی که ممکن است او را فریب دهند، پرهیز کند. او به مشکلات و دام‌هایی که در این راه وجود دارد اشاره می‌کند و بیان می‌کند که نمی‌توان به کمال و دانش خود اعتماد کرد، زیرا ممکن است به راحتی فریب بخوریم و از مسیر درست دور شویم. شاعر به کنایه هشدار می‌دهد که دیگران ممکن است از ما بهره‌برداری کنند و در نهایت به سرنوشتی نامناسب دچار شویم. در نهایت، او توصیه می‌کند که بهتر است خاموش بمانیم و از حضور در جمع‌های ناسالم دوری کنیم.
نگفتمت مرو آن جا که مبتلات کنندکه سخت دست درازند بسته پات کنند
هوش مصنوعی: به تو نگفتم به جایی بروی که در آنجا دچار سختی و مشکلات میشوی، زیرا آنجا کسانی هستند که به راحتی میتوانند تو را در تنگنا قرار دهند و کنترل کنند.
نگفتمت که بدان سوی دام در دامستچو درفتادی در دام کی رهات کنند
هوش مصنوعی: نگفتم به تو که اگر به سوی آن دام بروی، گرفتار خواهی شد؟ حالا که در دام افتادی، چه کسی تو را نجات خواهد داد؟
نگفتمت به خرابات طرفه مستانندکه عقل را هدف تیر ترهات کنند
هوش مصنوعی: به تو نگفتم که در میخانه، مستان و عاشقان وجود دارند که ممکن است عقل را به بازی بگیرند و به بیراهه ببرند.
چو تو سلیم دلی را چو لقمه بربایندبه هر پیاده شهی را به طرح مات کنند
هوش مصنوعی: وقتی دلی پاک و بیآلایش را به آسانی از دست ببرند، دیگر افراد عادی را به راحتی تحت تأثیر قرار میدهند و میتوانند آنها را فریب دهند.
بسی مثال خمیرت دراز و گرد کنندکهت کنند و دو صد بار کهربات کنند
هوش مصنوعی: بسیاری از موارد مشابه تو را کشش میدهند و شکل میدهند؛ هر بار که تلاش میکنند تو را تغییر دهند و به گونهای دیگر درآورند.
تو مرد دل تنکی پیش آن جگرخواراناگر روی چو جگربند شوربات کنند
هوش مصنوعی: اگر تو با آن جگرخواران رویارویی و در دل خود احساس نرمی و ضعف داشته باشی، همچون کسی خواهی بود که در برابر آنها دست و پا بسته شده و به زودی تسلیم خواهی شد.
تو اعتماد مکن بر کمال و دانش خویشکه کوه قاف شوی زود در هوات کنند
هوش مصنوعی: به خودت اعتماد نکن که به تواناییها و دانش خودت خیلی اطمینان داری؛ زیرا ممکن است از سر غرور و خودبینی به جایی برسی که در نهایت به خطر بیفتی و از مسیر اصلی دور شوی.
هزار مرغ عجب از گل تو برسازندچو ز آب و گل گذری تا دگر چه‌هات کنند
هوش مصنوعی: هزار پرنده شگفتانگیز از زیبایی تو ساخته میشوند. وقتی از آب و خاک عبور کنی، نمیدانم با تو چه خواهند کرد.
برون کشندت از این تن چنان که پنبه ز پوستمثال شخص خیالیت بی‌جهات کنند
هوش مصنوعی: بدن تو را به گونهای جدا میکنند که مانند پنبهای از پوست بیرون میآید، و در این فرآیند، شبیه شخصی میشوی که فقط خیال و توهم او باقی مانده است.
چو در کشاکش احکام راضیت یابندز رنج‌ها برهانند و مرتضات کنند
هوش مصنوعی: وقتی در میان کشمکشهای سخت مشکلات، به آرامش و تحمل رضایت میرسند، از دشواریها رها میشوند و به نقطهای از خشنودی و رضایت میرسند.
خموش باش که این کودنان پست سخنحشیشی‌اند و همین لحظه ژاژخات کنند
هوش مصنوعی: سکوت کن چون این بچههای کوچک بیخبر، مثل گیاه بیخاصیت هستند و همین حالا مشغول به چرت و پرت گفتناند.