غزل شمارهٔ ۹۴۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به زیبایی‌های باغ گل و لذت‌های عشق و نوشیدن اشاره می‌کند. او از گل‌ها و پیاله لاله سخن می‌گوید و معامله‌های عشق را بازگو می‌کند. شاعر به عیش و خوشی‌های زندگی می‌پردازد و دعوات می‌کند که کسی باید در میان این سعادت‌ها حضور داشته باشد. همچنین از دوگانگی‌ها و تضادهای زندگی به‌ویژه در مورد گل و خار و لذت و درد صحبت می‌کند. در نهایت، شاعر به نظر می‌رسد که راز عشق و زیبایی را از شمس‌الدین تبریز جویا می‌شود و اهمیت عشق را در زندگی بیان می‌کند.
میان باغ، گل سرخ، های و هو داردکه «بو کنید دهان مرا چه بو دارد!»
هوش مصنوعی: در باغی پر از گلهای سرخ، بویی قرار دارد که اگر دهانم را بو کنید، بویی خاص و دلنشین از آن به مشام می‌رسد.
پیاله‌ای به من آورد لاله که «بخوری؟»خورم؛ چرا نخورم؟ بنده هم گلو دارد
هوش مصنوعی: به من پیاله‌ای آوردند و گفتند بخور، ولی من چه دلیلی دارم که نخورم؟ من هم مثل بقیه حق نوشیدن دارم.
گلو چه حاجت می‌نوش بی‌گلو و دهانرحیق غیب که طعم سقا همو دارد
هوش مصنوعی: برای لذت بردن از نوشیدنیهای الهی و معنوی، نیازی به دقّت در ظواهر و تجلّیهای ظاهری نیست. این طعم دلپذیر و شیرین به گونهای است که حتی بدون گلو و دهان نیز قابل احساس است و متصل به عالم غیب است.
چو سال سال نشاطست و روز روز طربخنک مرا و کسی را که عیش خو دارد
هوش مصنوعی: هر سال که شادی و نشاط برقرار است و هر روز که خوشی و طرب وجود دارد، برای من و کسانی که به لذت و خوشی علاقه دارند، خوشا و خنک است.
چرا مقیم نباشد چو ما به مجلس گلکسی که ساقی باقی ماه رو دارد
هوش مصنوعی: چرا کسی که مانند ما در مجلس گلابی نمیماند، در کنار ما نباشد، وقتی ساقی زیبای همیشگی در بین ماست؟
به آفتاب جلالت که ذره ذره عشقنهان به زیر قبا ساغر و کدو دارد
هوش مصنوعی: درخشش و عظمت تو، حتی در کوچکترین جزئیات عشق و محبت را پنهان کرده است، مانند اینکه در زیر لباس زیبا یا ظرفی پر از شراب و کدو، این عشق وجود دارد.
سؤال کردم از گل که بر که می‌خندیجواب داد بدان زشت کو دو شو دارد
هوش مصنوعی: از گل پرسیدم که به چه کسی میخندی، او پاسخ داد که به فردی زشت که دو صورت دارد.
غلام کور که او را دو خواجه می‌بایدچو سگ همیشه مقام او میان کو دارد
هوش مصنوعی: یک بنده نابینا که دو آقایی دارد، مانند سگی است که همیشه باید در وسط میدان بماند.
سؤال کردم از خار کاین سلاح تو چیستجواب داد که گلزار صد عدو دارد
هوش مصنوعی: از خار پرسیدم که سلاح تو چیست؟ او گفت: گلزار (باغ گل) صد دشمن دارد.
هزار بار چمن را بسوخت و بازآراستچه عشق دارد با ما چه جست و جو دارد
هوش مصنوعی: چمن هزار بار خشک و سوخته شده، ولی دوباره جوانه میزند. این نشان میدهد که عشق به ما چقدر قوی است و چه تلاش و کوششی دارد.
ز شمس مفخر تبریز پرس کاین از چیستوگرچه دفع دهد دم مخور که او دارد
هوش مصنوعی: از شمس، بزرگ و باافتخار تبریز بپرس که این موضوع از چه چیزی ناشی می‌شود. اگرچه او ممکن است با کلامش تو را دفع کند، نگران نباش چرا که او دارای فضایل بزرگ و ارزشمندی است.