غزل شمارهٔ ۱۱۰۹
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از ساقی می‌خواهد که شراب گلرنگی بیاورد تا درمانی برای درد دلش باشد. او اشاره می‌کند که امروز روز جشن و شادی است و نیازی به جنگ و کینه نیست. شاعر از دردهایش صحبت می‌کند و از ساقی می‌خواهد که دردی خاص را که از رنجش ناشی شده، بیاورد. همچنین، روز جشن را فرصتی برای فراموش کردن نام و ننگ و ورود به شادی می‌داند. شاعر به ماهیت کیمیاگری و امتحان سنگ عقیق اشاره می‌کند و در نهایت از چشمه خضر، نماد حیات و جوانی، درخواست می‌کند و از شنیدن گفتگوهای دغل و حیلت پرهیز می‌کند. او بر اهمیت صداقت و روح بدون رنگ و شکل تأکید می‌کند و مجموعاً دعوت به شادی و دوری از درد و کینه دارد.
ساقیا باده گلرنگ بیارداروی درد دل تنگ بیار
هوش مصنوعی: ای ساقی، شراب خوش رنگی بیاور تا درد دل آرام گیرد و غمها از بین برود.
روز بزمست نه روز رزمستخنجر جنگ ببر چنگ بیار
هوش مصنوعی: امروز روز خوشگذرانی و جشن است، نه روز مبارزه و جنگ. جنجال و درگیری را کنار بگذار و شادی را به ارمغان بیاور.
ای ز تو دردکشان دردکشاندردیی که کندم دنگ بیار
هوش مصنوعی: ای کسی که از تو دردی به جانم نشسته، دردی را که به تنهایی تحمل میکنم و بیصدا دارم آن را به دوش میکشم، به من بیفزا.
من ز هر درد نمی‌گردم دنگدردی آن سره سرهنگ بیار
هوش مصنوعی: من به خاطر هر دردی نمیچرخم و ناراحت نمیشوم، بلکه از درد اصلی و مهمی که مرا آزار میدهد، شکایت دارم.
روز جامست نه نام و ناموسنام از پیش ببر ننگ بیار
هوش مصنوعی: روز جشن و شادی است، باید نام و اعتبار را کنار بگذاریم و بیپروا و با افتخار همگان را دعوت کنیم.
کیمیایی که کند سنگ عقیقآزمون کن بر او سنگ بیار
هوش مصنوعی: به کسی که قدرت تبدیل سنگ عقیق به طلا را دارد، امتحانش کن و در این آزمایش، سنگی را به او بده.
صیقل آینه نه فلکستز امتحان آهن پرزنگ بیار
هوش مصنوعی: برای شفاف شدن آینه، نیازی به آسمان نیست؛ بلکه باید آهن زنگزده را به آزمایش بکشی و صیقل دهی.
چشمه خضر تو را می‌خواندکه سبو کش دو سه فرسنگ بیار
هوش مصنوعی: چشمهای که به حیات جاودان اشاره دارد، تو را دعوت می‌کند که برای برداشت از آن، چند فرسنگ دورتر بروی و ظرفی بیاوری.
پس گردن ز چه رو می‌خارینک ظفر هست تو آهنگ بیار
هوش مصنوعی: چرا از شکست میخوری؟ تو که شایسته پیروزی هستی، به جلو پیش برو.
حرف رنگست اگر خوش بویستجان بی‌صورت و بی‌رنگ بیار
هوش مصنوعی: اگر کلمات زیبا و خوشبو باشند، حرف از رنگ و ظاهر معنی ندارد، بلکه باید روحی بدون شكل و رنگ را به ما معرفی کنند.
کم کنی رنگ بیفزاید روحبوی روح صنم شنگ بیار
هوش مصنوعی: اگر کم کنی، رنگ و روح بیشتری نمایان میشود. بوی روح معشوقهای که شاداب و سرزنده است را بیاور.
لب ببند از دغل و از حیلتجان بی‌حیلت و فرهنگ بیار
هوش مصنوعی: سکوت کن از فریب و دغل، جانت را بیفریب و بدون حیله نگهدار و فرهنگی را به نمایش بگذار.