غزل شمارهٔ ۱۲۶۶
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی روح و بُعد غیرمادی آن صحبت می‌کند. شاعر به خواننده می‌گوید که روح نه تنها بدون نشانه و مکان است، بلکه در جستجوی آن نیز ممکن نیست. اگر کسی بخواهد روح را در دنیای مادی جستجو کند، به آن نخواهد رسید. روح باید از دنیای مادی فراتر برود. شاعر به ما یادآوری می‌کند که درک حقیقت روح نیازمند فراموش کردن وابستگی‌های دنیوی و مادی است و نباید گذاشت که حسد و حرص ما را از درک آن بازدارد. در نهایت، او به نوعی دعوت می‌کند تا از دغدغه‌های دنیوی فاصله بگیریم و به امور معنوی توجه کنیم.
روحیست بی‌نشان و ما غرقه در نشانشروحیست بی‌مکان و سر تا قدم مکانش
هوش مصنوعی: روحی وجود دارد که هیچ نشانی از خود ندارد و ما در دنیای ظاهری و نشانهها غرق هستیم. این روح از هر گونه مکان آزاد است و وجودش تمام وجود مکان را در بر میگیرد.
خواهی که تا بیابی یک لحظه‌ای مجویشخواهی که تا بدانی یک لحظه‌ای مدانش
هوش مصنوعی: اگر میخواهی چیزی را به دست آوری، در جستجوی آن نباش و اگر میخواهی چیزی را بفهمی، آن را ندانسته رها کن.
چون در نهانْش جویی دوری ز آشکارشچون آشکار جویی محجوبی از نهانش
هوش مصنوعی: اگر در باطن کسی را بشکافی، دور از ظاهر او خواهی بود و اگر در ظاهر او جستوجو کنی، از باطنش پنهان خواهی ماند.
چون ز آشکار و پنهان بیرون شدی به برهانپاها دراز کن خوش، می‌خسب در امانش
هوش مصنوعی: وقتی از چیزهای آشکار و پنهان آزاد شدی، با آرامش راحت دراز بکش و استراحت کن، زیرا در امنیتی.
چون تو ز ره بمانی جانی روانه گرددوانگه چه رحمت آید از جان و از روانش
هوش مصنوعی: اگر تو از مسیر صحیح دور شوی، جان تو به سوی دیگری میرود و در آن زمان، چه رحمت بزرگی از جان و روح او به وجود خواهد آمد.
ای حبس کرده جان را تا کی کشی عنان را؟درتاز درجهانش اما نه در جهانش
هوش مصنوعی: ای انسانی که جان را در خود زندانی کردهای، تا کی میخواهی به کنترل و محدودیت ادامه دهی؟ تو تنها در ظاهر و دنیا میبینی، اما در عمق وجودت خبری از آزادی نیست.
بی‌حرص کوب پایی از کوری حسد رازیرا حسد نگوید از حرص ترجمانش
هوش مصنوعی: با بینیازی و آرامش قدم بردار و اجازه نده حسد بر تو غلبه کند، چون حسد چیزی نمیگوید جز ترجمه حرص.
آخر ز بهر دو نان تا کی دوی چو دونان؟و آخر ز بهر سه نان تا کی خوری سنانش؟
هوش مصنوعی: انسان برای تأمین نیازهای اولیهاش، نمیتواند عمرش را فقط به دنبال دو نان بگذراند. و همچنین برای سه نان هم نمیتوان همیشه در تلاش بود و از لذتهای زندگی صرفنظر کرد.