غزل شمارهٔ ۱۲۶۹
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی زیبایی و جذابیت معشوق و تأثیر آن بر جهان و طبیعت است. شاعر از آینه سخن می‌گوید و با اشاره به چهره‌ی محبوبی که چون ماه درخشان است، ابراز شگفتی و عشق می‌کند. او همچنین به زیبایی چشم‌های محبوب اشاره می‌کند که چشمان جهان را مسحور کرده است.
شاعر زمین را به بهشت تعبیر می‌کند و آرامش جان‌ها را به حضور معشوق نسبت می‌دهد. همچنین به قدرت و لطفی که معشوق در زندگی‌اش به ارمغان می‌آورد اشاره می‌شود و اینکه بدون او، قدرت و پشتیبانی وجود ندارد.
در نهایت، شاعر به دیوانگی‌اش برای معشوق اشاره می‌کند و ابراز امیدواری می‌کند که توجه معشوق، روزهای خوشی را برایش به ارمغان آورد. شعر به زیبایی و عشق و تأثیر آن بر زندگی و طبیعت می‌پردازد و حالتی جهانی و عارفانه دارد.
آینه‌ام من آینه‌ام من تا که بدیدم روی چو ماهشچشم جهانم چشم جهانم تا که بدیدم چشم سیاهش
هوش مصنوعی: من آینهای هستم و تا وقتی که چهرهاش را مانند ماه دیدم، چشمانم به زیبایی او خیره شده است و حالا که چشم سیاهش را دیدم، چشمهام پر از حیرت و جاذبه شده است.
چرخ زمین شد چرخ زمین شد جنت مأوی راحت جان‌هاتا که برآمد تا که برآمد بر که جودی خیل و سپاهش
هوش مصنوعی: زمین در گردش خود به بهشتی تبدیل شده است که مکانی برای آسایش روحها است، تا زمانی که نور خورشید به اوج خود برسد و لشکریان و قوم او در آنجا حضور یابند.
پشت قوی شد پشت قوی شد اختر دولت عدل و عنایتچون نشود شه چون نشود شه آنک تو باشی پشت و پناهش
هوش مصنوعی: قدرت و استحکام پشت توانمند شده و ستاره خوشبختی و عدالت در دسترس است. اگر حاکم و فرمانروا نباشد، تو باید پشت و پناه او باشی.
شوره زمینی شوره زمینی کز تو کشد او آب بهاریسبزتر آمد سبزتر آمد از همه جاها کشت و گیاهش
هوش مصنوعی: شورهزار زمین، از تو آب بهاری میگیرد و به همین خاطر سبزتر و خرمتر از هر جای دیگری می‌شود و محصول و گیاهش رونق بیشتری دارد.
روی چو ماهت روی چو ماهت بست گرو دی با مه و اخترگشت گروگان گشت گروگان ماه و سما را زلف سیاهش
هوش مصنوعی: چهرهات مانند ماه میدرخشد و با زیباییات تمام ستارهها و روشناییها در دست تو هستند. زلفهای سیاهت نشاندهندهی زیبایی آسمان و ماه است و همهچیز در دستان تو به تصویر کشیده شده است.
سلسله جنبان سلسله جنبان گشت برادر این دل مجنونچون بنشورد چون بنشورد آن مجنون کش شد سر ماهش
هوش مصنوعی: برادر، این دل دیوانه به حرکت درآمد و به حال و هوای خود افتاد. وقتی که این مجنون به پا میخیزد، سر و کارش با دل و احساساتش می‌شود و حالت عجیبی به خود میگیرد.
دم مزن ای جان دم مزن ای جان برخور کآمد روز مبارککیست مبارک کیست مبارک آن که ببیند هم ز پگاهش
هوش مصنوعی: ای جان، حرف نزن، چون روز خوشی نزدیک است. چه کسی خوشبخت است؟ خوشبخت کسی است که از صبح زود شروع به تماشا و لذت بردن می‌کند.