غزل شمارهٔ ۱۳۳۱
هوش مصنوعی: این شعر درباره قدرت و عظمت عشق است. شاعر بیان می‌کند که کسی که خود را از عشق محروم می‌سازد، نزد خداوند فاقد ارزش است و فقط به چوب و سنگ تشبیه می‌شود. عشق می‌تواند از هر سنگی آب به وجود آورد و زنگار آیینه را پاک کند. همچنین، عشق قادر است تا در روزهای جنگ و صلح، آتش به پا کند و دل‌ها را به هم متصل کند. عشق به عنوان نیرویی قوی و بی‌نظیر توصیف می‌شود که جان‌ها را از تاریکی رهایی می‌بخشد و در پی آن تجربه‌های شگفت‌انگیزی در زندگی به وجود می‌آورد. در پایان، شاعر از صبا می‌خواهد تا پیغامش را به تبریز برساند.
هر کی در او نیست از این عشق رنگنزد خدا نیست به جز چوب و سنگ
هوش مصنوعی: هر کس در عشق واقعی نیست، از نظر خداوند ارزشی ندارد و جز چوب و سنگ بر او مرهمی نیست.
عشق برآورد ز هر سنگ آبعشق تراشید ز آیینه زنگ
هوش مصنوعی: عشق از هر سنگی آب میگیرد و از آینههای زنگزده عشق را شکل میدهد.
کفر به جنگ آمد و ایمان به صلحعشق بزد آتش در صلح و جنگ
هوش مصنوعی: بیایمانی به جنگ پرداخته و ایمان به صلح روی آورده است. عشق با وجود این دوگانگی، آتش را در دل صلح و جنگ روشن کرده است.
عشق گشاید دهن از بحر دلهر دو جهان را بخورد چون نهنگ
هوش مصنوعی: عشق، مانند دریا به عمق دل میرسد و می‌تواند تمامی جهان را در خود بگیرد، همانطور که نهنگ عظیم دریا را میبلعد.
عشق چو شیرست نه مکر و نه ریونیست گهی روبه و گاهی پلنگ
هوش مصنوعی: عشق مانند شیری است که نه فریب است و نه نیرنگ؛ گاهی محبت را مانند روباه و گاهی بهزور و قدرت، مانند پلنگ، نشان میدهد.
چونک مدد بر مدد آید ز عشقجان برهد از تن تاریک و تنگ
هوش مصنوعی: زمانی که عشق به کمک شتابان بیاید، روح از بدن کمنور و تنگ جدا می‌شود.
عشق ز آغاز همه حیرتستعقل در او خیره و جان گشته دنگ
هوش مصنوعی: عشق از ابتدا مملو از شگفتی است و عقل در آن گیج و سرگردان می‌شود، در حالی که روح انسان به حالت حیرت میرسد.
در تبریزست دلم ای صباخدمت ما را برسان بی‌درنگ
هوش مصنوعی: دلم در تبریز است، ای باد، خواهش میکنم بیمعطلی پیام ما را برسان.