غزل شمارهٔ ۱۳۵۰
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به عشق و ارتباط عمیق بین دو چشم و دل صحبت می‌کند. او از تغییر حالت‌های عشق سخن می‌گوید؛ گاه احساس لاغری و گاهی احساس سرزندگی و شادابی، که نشان‌دهنده‌ی نوسانات عشق است. شاعر به آفتاب و نور اشاره می‌کند و درخواست می‌کند که نورش بر دل‌ها بتابد تا روح و عقل انسان‌ها روشن شود. همچنین، او از زیبایی و جذبه عشق می‌گوید و اینکه عشق باید ادامه یابد. در نهایت، شاعر به حالت مستی و سرمستی ناشی از عشق اشاره دارد و تاکید می‌کند که این حالت باید ادامه یابد.
چشم تو با چشم من هر دم بی‌قیل و قالدارد در درس عشق بحث و جواب و سؤال
هوش مصنوعی: چشم تو و چشم من هر لحظه گفتگو و ارتباطی بیپروا دارند. در عشق، بین ما سوالات و پاسخهایی وجود دارد که هیچ نیازی به توضیح یا تفسیر ندارند.
گاه کند لاغرم همچو لب ساغرمگاه کند فربهم تا نروم در جوال
هوش مصنوعی: گاهی اوقات آنچنان لاغر میشوم که مانند لب یک جام خالی به نظر میآیم و گاهی هم به قدری چاق میشوم که نخواهم در کیسهای گرفتار شوم.
چون کشدم سوی طوی من بکشم گوش شیرچونک نهان کرد روی ناله کنم از شغال
هوش مصنوعی: وقتی که به دشت میروم، احساس میکنم که نیازی به پنهان کردن دردها و نالههایم ندارم. حتی اگر شیر در جنگل باشد و در کمین باشد، باز هم در دل دچار اضطراب و نگرانی میشوم. نالههایم تنها به خاطر وجود شغالها و خطرات دیگری است که ممکن است در اطراف من باشد.
چون نگرم سوی نقش گوید ای بت پرستچشم نهم سوی مال او دهدم گوشمال
هوش مصنوعی: وقتی به چهره زیبای تو نگاه میکنم، دلم میطلبد که به تو عشق ورزم و در عوض، چشمم را از چیزهای دیگر بر میدارم و به تو معطوف میکنم.
گویمش ای آفتاب بر همه دل‌ها بتابجمله جهان ذره‌ها نور خوشت را عیال
هوش مصنوعی: به او میگویم ای خورشید بر دلهای همه بتاب، زیرا همه جهان مثل ذرههایی هستند که به نور زیبای تو وابستهاند.
سر بزن ای آفتاب از پس کوه سحابهر نظری را نما بی‌سخنی شرح حال
هوش مصنوعی: ای خورشید، از پشت کوههای ابر بیرون بیا، و با یک نگاه خود، بینیاز از کلام، حال و روز همه را روشن کن.
بازمگیر آب پاک از جگر شوره خاکمنع مکن از جلال پرتو نور جلال
هوش مصنوعی: آب زلال و خالصی که از دل زمین به دست میآید را از خاک شور جلوگیری نکن و اجازه بده که نور و عظمت خود را به نمایش بگذارد.
جلوه چو شد نور ما آن ملک نورهانور شود جمله روح عقل شود بی‌عقال
هوش مصنوعی: زمانی که نور ما تجلی می‌کند، آن سرزمین نورها نیز درخشان میشود و همه روحها و عقلها نیز از قید و بند آزاد میگردند.
ای که میش خورده‌ای از چه تو پژمرده‌ایباغ رخش دیده‌ای باز گشا پر و بال
هوش مصنوعی: ای کسی که از می خوشگوار سیرابی، چرا اینقدر غمگینی؟ به باغ زیبایت نگاهی بینداز و پر و بال خود را باز کن.
باز سرم گشت مست هیچ مگو دست دستباقی این بایدت رو شب و فردا تعال
هوش مصنوعی: من دوباره مشغول شدم و سرم پر از شوق و اشتیاق است. نیازی به گفتن نیست، در روز و شب آینده، باید به جلو بروی و به سوی روشنایی حرکت کنی.