غزل شمارهٔ ۱۶۸۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از احساسات عمیق و شدید خود نسبت به معشوق سخن می‌گوید. او به حالت بیخودی و عاشقانه‌گی خود اشاره می‌کند و از جنگ جانش با خود می‌گوید. شاعر در دلدار خود را به شدت می‌جوید و در تلاش است تا فقط او را ببیند. او از زخم‌های عاطفی و داغ عشق، و همچنین از خوشحالی و شادابی ناشی از عشق یاد می‌کند. شاعر در نهایت به شناخت عمیق‌تری از عشق و وجود خود دست می‌یابد و بیان می‌کند که چه قدر معشوق برای او مهم است. همچنین، اشاره‌ای به هویت خود و ارتباطش با گذشتگان دارد. این شعر، مجموعه‌ای از عواطف و تفکرات فلسفی و عرفانی در مورد عشق و هستی است.
رفتم ز دست خود من در بیخودی فتادمدر بیخودی مطلق با خود چه نیک شادم
هوش مصنوعی: به خاطر بیتوجهی و از دست دادن کنترل خود، در حالتی از جنون و بیخبری قرار گرفتم. اما در این بیخبری مطلق، احساس شادی عمیقی را با خود تجربه میکنم.
چشمم بدوخت دلبر تا غیر او نبینمتا چشم‌ها به ناگه در روی او گشادم
هوش مصنوعی: چشمم را به معشوق دوختهام تا کسی جز او را نبینم و زمانی که چشمهایم را به روی او باز میکنم، فقط او را مییابم.
با من به جنگ شد جان گفتا مرا مرنجانگفتم طلاق بستان گفتا بده بدادم
هوش مصنوعی: زندگی با من به شدت درگیر شده و جانم به من می‌گوید که مرا اذیت نکن. من به او گفتم که اگر میخواهی جدا شوی، طلاق بگیر. او پاسخ داد که بده، من هم تسلیم شدم.
مادر چو داغ عشقت می دید در رخ مننافم بر آن برید او آن دم که من بزادم
هوش مصنوعی: مادر وقتی که داغ عشق تو را بر چهرهام میدید، در آن لحظه که من به دنیا آمدم، از درد دلش نافم را برید.
گر بر فلک روانم ور لوح غیب خوانمای تو صلاح جانم بی‌تو چه در فسادم
هوش مصنوعی: اگر به آسمانها بروم یا از لوح غیب بخوانم، تو که نیکوکار جان منی، بدون تو چه بر سر خود میآورم؟
ای پرده برفکنده تا مرده گشته زندهوز نور رویت آمد عهد الست یادم
هوش مصنوعی: ای کسی که پردهها را کنار زدهای تا مردگان را زنده کنی و از نور چهرهات یاد عهد پیشین را در یادم زنده کردهای.
از عشق شاه پریان چون یاوه گشتم ای جاناز خویش و خلق پنهان گویی پری نژادم
هوش مصنوعی: از عشق زیبایانی که مانند پری هستند، به حالت عجیبی درآمدهام. ای جان، به قدری از خودم و دیگران دور شدهام که انگار خودم نیز یکی از همان پریها هستم.
تبریز شمس دین را گفتم تنا کی باشیتن گفت خاک و جان گفت سرگشته همچو بادم
هوش مصنوعی: در تبریز به شمسالدین گفتم که چه زمانی خواهی بود؟ تن گفت: من از خاکم و جان گفت: من سرگردان و آشفتهام مانند باد.