غزل شمارهٔ ۱۷۵۵
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از روحانیات و دنیای باطنی خود سخن می‌گوید. او اشاره می‌کند که با وجود دوصد کمین و مشکلات، از نظر معنوی و عاشقانه به عمق‌هایی دست یافته است. نشانه‌های اینکه از شاه هم‌نشین شده، نشان‌دهنده مقام و منزلت اوست. او یک گنج باارزش در دل و جان خود دارد که به غنای باطن او اشاره دارد. شاعر همچنین می‌گوید که در تاریکی عشق است و توانسته است در این مسیر یقین پیدا کند. او خود را همانند جبرئیل می‌داند، و عشق را به‌عنوان زین و سوار بر اسب اقبالش معرفی می‌کند. در نهایت، شاعر می‌خواهد موضوعات خود را به تبریز بیاورد و این احساسات عمیق خود را به شمس دین (مولانا) نسبت می‌دهد.
در طریقت دو صد کمین دارملیک صد چشم خرده‌بین دارم
هوش مصنوعی: در مسیر سیر و سلوک، تلهها و موانع زیادی پیش پایم وجود دارد، اما به همان اندازه هم، دقت و حواسپرتی در دیدن جزئیات و نکات ریز دارم.
این نشان‌ها که بر رخم پیداستدانک از شاه هم‌نشین دارم
هوش مصنوعی: این نشانهها که بر چهرهام نمایان است، بدانید که من از همنشینی با شاه بهرهمند هستم.
آن یکی گنج کز جهان بیش استدر دل و جانِ خود دفین دارم
هوش مصنوعی: من در دل و جان خود گنجی دارم که از تمام ثروتهای دنیا بیشتر ارزش دارد.
ظلمت شک جای من باداگر از آن رو سر یقین دارم
هوش مصنوعی: من در تاریکیهای زندگی میخواهم بمانم، زیرا از آنچه به حقیقت میدانم و یقین دارم، مطمئن هستم.
من نهانی ز جبرئیل امینجبرئیل دگر امین دارم
هوش مصنوعی: من به صورت پنهانی از جبرئیل امین، که نماینده وحی و رسالت است، الهاماتی دارم و از جبرئیل دیگری نیز بهرهمند هستم که به من کمک می‌کند.
نقش چین مر مرا چه‌کار آید؟چونک بر رخ ز عشقْ چین دارم
هوش مصنوعی: چرا باید نگران نقش و چینهای روی پارچه باشم، وقتی که خودم به خاطر عشق بر چهرهام چین و آثار محبت دارم؟
اسپ اقبال را ببرم پیزانک بر پشت عشق زین دارم
هوش مصنوعی: من اراده و شجاعت را به همراه خود میبرم، چون بر دوش عشق، سوار بر این اسب پیروزمند هستم.
پای دار است جان من در عشقچونک پاهای آهنین دارم
هوش مصنوعی: جان من به عشق وابسته است و مانند پایهای آهنی، محکم و استوار است.
از دَمم بوی باغ می‌آیدکز درون باغ و یاسمین دارم
هوش مصنوعی: از سوی من بوی خوش باغ و یاسمن به مشام میرسد، چون در دل من یاد و حس خوبی از باغ و گلها دارم.
از فرح پایم از زمین دور استچونک در لامکان زمین دارم
هوش مصنوعی: به دلیل شادی و خوشحالی، حس میکنم که از زمین فاصله گرفتهام، زیرا در دنیای بینهایت خودم، زمین را زیر پا دارم.
رو به تبریز شرح این بطلبزانک من این ز شمس دین دارم
هوش مصنوعی: به سمت تبریز برو و این موضوع را توضیح بده، چرا که من از شمس دین اطلاعات و آگاهی دارم.