غزل شمارهٔ ۱۸۳۲
هوش مصنوعی: شعر به توصیف شنیدن صدای خوشی می‌پردازد که ناگهان به گوش می‌رسد. گویا گوش انسان برای دریافت این ترانه‌های زیبا آماده شده و به نوعی در انتظار آن است. در اینجا، سماع به عنوان یک پدیده آسمانی و زمینی معرفی می‌شود که نقش تن و روح را در تجلی این صداها به تصویر می‌کشد. همچنین، مفهوم عدم و وجود در تعامل با یکدیگر بیان شده و تأثیر صوت رعد بر روی درختان و شکوفه‌ها مورد اشاره قرار می‌گیرد. در نهایت، توصیفی از حالت مستی و شادمانی به وجود می‌آید که در آن انسان در پی شنیدن و تجربه کردن این زیبایی‌های صوتی به حرکت در می‌آید.
مانده شده‌ست گوش من از پی انتظار آنکز طرفی صدای خوش دررسدی ز ناگهان
هوش مصنوعی: گوشم هنوز منتظر صدای زیبایی است که ناگهان از سمتی به گوشم برسد.
خوی شده‌ست گوش را گوش ترانه نوش راکو شنود سماع خوش هم ز زمین هم آسمان
هوش مصنوعی: گوش انسان به شنیدن موسیقی و نغمههای زیبا عادت کرده است. هر کسی که به این صداها گوش دهد، میتواند لذت و شادی را هم از زمین و هم از آسمان دریافت کند.
فرع سماع آسمان هست سماع این زمینو آنک سماع تن بود فرع سماع عقل و جان
هوش مصنوعی: سماع آسمانی، به معنای شنیدن و فهمیدن صداهای آسمان، بر سماع این زمین وابسته است و سماع تن (بدن) نیز وابسته به سماع عقل و جان است. به عبارتی دیگر، درک و احساسات زمینی، ریشه در درک و احساسات معنوی و عقلانی دارند.
نعره رعد را نگر چه اثر است در شجرچند شکوفه و ثمر سر زده اندر آن فغان
هوش مصنوعی: صدای رعد را بشنو که چه تأثیر عمیقی بر درختان دارد و چطور شکوفه‌ها و میوههای زیادی را در آنها به وجود میآورد.
بانگ رسید در عدم گفت عدم بلی نعممی نهم آن طرف قدم تازه و سبز و شادمان
هوش مصنوعی: صدایی در بیوجودی شنیدم که گفت: بله، من خوشحالم و میخواهم قدمی تازه و پرنشاط در آن سو بردارم.
مستمع الست شد پای دوان و مست شدنیست بد او و هست شد لاله و بید و ضیمران
هوش مصنوعی: شنوندهای که در حال حاضر مشغول به شنیدن است، با شتاب و شوق به سمت جلو میرود و مست شده است. هیچ چیز برای او بد و ناپسند نیست و در میان گلها و درختان، زیبایی و زندگی به وضوح حس می‌شود.