غزل شمارهٔ ۱۸۵۱
هوش مصنوعی: این شعر به دنبال دعوت و ترغیب به درک و بیان حقیقت‌هایی عمیق و معنوی است. شاعر به شنونده می‌گوید که باید به عمق وجود خود برود و ارتباطی نزدیک با حقیقت خویش برقرار کند. او همچنین بر این نکته تأکید دارد که برای رسیدن به این حقیقت، باید از دنیا و ظواهر آن بیرون رفت و در جستجوی گوهر معنوی بود. در انتها، شاعر به جویندگان حقیقت توصیه می‌کند که به جای فرار از چالش‌ها، به سوی آنها بروند و از آنها نیرو بگیرند.
نشانی‌هاست در چشمش نشانش کن نشانش کنز من بشنو که وقت آمد کشانش کن کشانش کن
هوش مصنوعی: در چشم او نشانههایی وجود دارد، آنها را به او نشان بده. از من بشنو که وقتی زمانش رسید، او را جذب و به سمت خود بکش.
برآمد آفتاب جان فزون از مشرق و مغرببیا ای حاسد ار مردی نهانش کن نهانش کن
هوش مصنوعی: خورشید جان از شرق و غرب طلوع کرده است. ای حسود، اگر مردی، او را پنهان کن!
از این نکته منم در خون خدا داند که چونم چونبیا ای جان روزافزون بیانش کن بیانش کن
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که من در دنیای خود به حدی غرق شدهام که تنها خداوند میتواند حال من را بداند. به همین خاطر از تو میخواهم که ای عزیز، در مورد این وضعیت و احساساتم بیشتر صحبت کنی و آن را بیان کنی.
بیانش کرده گیر ای جان نه آن دریاست وان مرجاننیارامد به شرحش جان عیانش کن عیانش کن
هوش مصنوعی: ای جان، بگو که آنچه را در دل داری بیان کن، نه آن دریاست و نه آن مرجان. برای تو ممکن است دشوار باشد که به وضوح توضیح بدهی، اما خود را نشان بده و حقیقت را آشکار کن.
عیانش بود ما آمد زیانش سود ما آمداگر تو سود جان خواهی زیانش کن زیانش کن
هوش مصنوعی: آشکار است که ما به خاطر زیان او به نفع خود آمدهایم. اگر به دنبال سود جان خود هستی، باید از او زیان ببینی.
یکی جان خواهد آن دریا همه آتش نهنگ آسااگر داری چنین جانی روانش کن روانش کن
هوش مصنوعی: کسی که میخواهد به عمق احساسات و عواطف برسد، باید شجاعت و قدرتی مانند آتش نهنگ را در خود داشته باشد. اگر چنین روحیهای داری، باید آن را آزاد کنی و прояв کنی.
هر آن کو بحربین باشد فلک پیشش زمین باشدهر آن کو نی چنین باشد چنانش کن چنانش کن
هوش مصنوعی: هر کسی که در دنیای پرهیاهو و مشکلات زندگی، افکار و اندیشههای بزرگ داشته باشد، زمین برای او همچون آسمان است و او میتواند به اوج برسد. اما اگر کسی نتواند به چنین درکی برسد، باید تلاش کند تا به آن حالت و سطح فکری برسد.
برون جه از جهان زوتر درآ در بحر پرگوهرجهنده‌ست این جهان بنگر جهانش کن جهانش کن
هوش مصنوعی: از این دنیا خارج شو و به سرعت وارد جهانی دیگر شو، زیرا این جهان همچون دریایی پر از گوهر است. به آن جهان بنگر و خود را در آن غرق کن.
اگر خواهی که بگریزی ز شاه شمس تبریزیمپران تیر دعوی را کمانش کن کمانش کن
هوش مصنوعی: اگر میخواهی از شاه شمس تبریزی دوری کنی، نباید تیر ادعایت را رها کنی، بلکه باید آن را با کمانش بکشی و به سوی او بیندازی.