غزل شمارهٔ ۱۸۹۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به مفهوم عشق و وابستگی عاطفی اشاره دارد. او از معشوقش می‌خواهد که با کشیدن دستش او را از نیک و بد پاک کند. هر چند شب‌های غفلت طولانی‌اند، شاعر در تلاش است تا به مانند صبحی تازه به زندگی‌اش دمیده شود. او از معشوق می‌خواهد که پرده‌های نفاق و دورویی را کنار بزند و به او نزدیک شود. شاعر به میوه‌های باغ دنیا اشاره می‌کند و می‌گوید که تو نمی‌توانی به گرد تردید بگذرانی. او از معشوق تقاضا می‌کند که به حال دل آسیب‌دیده‌اش رحم کند و بفهمد که صدای طپش قلبش فقط به گوش او می‌رسد. شاعر در نهایت به این نکته می‌رسد که تنها راه تسکین درد دل و چشمش، دیدن روی معشوق است و از او می‌خواهد که این حقیقت را هر چه زودتر درک کند.
ما دست تو را خواجه بخواهیم کشیدنوز نیک و بدت پاک بخواهیم بریدن
هوش مصنوعی: ما میخواهیم که دست تو را بگیریم و از خوبیها و بدیهایت جدا شویم.
هر چند شب غفلت و مستیت دراز استما بر همه چون صبح بخواهیم دمیدن
هوش مصنوعی: هرچند که شبها پر از غفلت و مستی طولانی شده، اما ما مانند صبح که به تدریج ظاهر میشود، در هر زمانی که بخواهیم، میتوانیم بیدار شویم و آغاز کنیم.
در پرده ناموس و دغل چند گریزینزدیک رسیده‌ست تو را پرده دریدن
هوش مصنوعی: در کنجکاویهای پنهانی و ناپاک، چندان فاصلهای تا حقیقت نمانده است که به زودی پردهها کنار خواهد رفت.
هر میوه که در باغ جهان بود همه پختای غوره چون سنگ نخواهی تو پزیدن
هوش مصنوعی: هر میوهای که در باغ دنیا وجود دارد، آماده و رسیده است. اگر تو مانند غورهای هستی که مانند سنگ سخت و ناپخته است، نمی‌توانی به بلوغ و آماده شدن برسی.
رحم آر بر این جان که طپان است در این دامنشنود مگر گوش تو آواز طپیدن
هوش مصنوعی: به این روح بیچاره رحم کن که در این تله گرفتار است و تنها تو هستی که صدای تپش قلبش را میشنوی.
چشمی است تو را در دل و آن چشم به درد استپس چیست غم تو به جز آن چشم خلیدن
هوش مصنوعی: در دل من چشمی وجود دارد که به درد و رنج تو مینگرد، پس چرا غمت را جز آن چشمی که نظارهگر است، فراموش کردهای؟
چون می خلد آن چشم بجو دارو و درمانتا بازرهی از خلش و آب دویدن
هوش مصنوعی: چشمهایت مانند بهشت میدرخشد، پس به دنبال دارو و درمان بگرد تا از غم و مشکلات رهایی یابی.
داروی دل و دیده نبوده‌ست و نباشدای یوسف خوبان به جز از روی تو دیدن
هوش مصنوعی: هیچ دارویی برای دل و چشم وجود ندارد و نخواهد داشت، ای یوسف زیبایان، مگر اینکه دیدن روی تو باشد.
هین مخلص این را تو بفرما به تمامیکه گفت تو و قول تو مزد است شنیدن
هوش مصنوعی: ای مخلص، این را بهطور کامل بگو که شنیدن حرف تو و قول تو پاداشی دارد.