غزل شمارهٔ ۱۹۱۰
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تأمل در جهان و رابطه موجودات با خداوند می‌پردازد. او اشاره می‌کند که هر موجودی در طلب روزی خویش به درگاه خدا می‌آید و مثل ستارگان که تحت تاثیر خورشید هستند، همه در جستجوی نور و معیشتند. شاعر این تعامل را با مثال‌هایی چون سیل‌ها که به سمت دریا می‌شتابند، تشبیه می‌کند و تأکید می‌کند که هر موجود قدرت و اهمیتی دارد. در نهایت، می‌گوید که در این دریای بزرگ، خداوند بهترین روزی‌ها را می‌دمد و با نگاه شمس تبریزی به این معنا عمیق‌تر می‌نگرد.
تو هر جزو جهان را بر گذر بینتو هر یک را رسیده از سفر بین
هوش مصنوعی: هر بخشی از جهان را مشاهده کن و هر یک را به عنوان بخشی از سفر زندگی خود در نظر بگیر.
تو هر یک را به طمع روزی خودبه پیش شاه خود بنهاده سر بین
هوش مصنوعی: هر یک از آنها را به امید کسب روزی خود پیششاه گذاشتهای.
مثال اختران از بهر تابشفتاده عاجز اندر پای خور بین
هوش مصنوعی: ستارگان به خاطر درخشش خود، در برابر نور خورشید ناتوان و درمانده شدهاند.
مثال سیل‌ها در جستن آببه سوی بحرشان زیر و زبر بین
هوش مصنوعی: مانند سیلابها که به سمت دریا میروند، در جستجوی آب، در حرکت و جنب و جوش هستند.
برای هر یکی از مطبخ شاهبه قدر او تو خوان معتبر بین
هوش مصنوعی: برای هر کسی در آشپزخانهٔ پادشاه به اندازهٔ مقامش، سفرهای معتبر برپا میشود.
به پیش جام بحرآشام ایشانتو دریای جهان را مختصر بین
هوش مصنوعی: به جلو جام این کسان، تو دریای جهان را کوچک ببین.
وان‌ها را که روزی روی شاه استز حسن شه دهانش پرشکر بین
هوش مصنوعی: و کسانی را که روزی بر روی تخت سلطنت نشسته بودند، به یاد بیاور که به خاطر زیبایی و حسن صورتشان، زبانشان پر از شیرینی و گنجایش محبت است.
به چشم شمس تبریزی تو بنگریکی دریای دیگر پرگهر بین
هوش مصنوعی: به چشمان شمس تبریزی نگاه کن، به عمق آن مثل دریا گنجینهای پر از گوهرها وجود دارد.