غزل شمارهٔ ۱۹۹۰
هوش مصنوعی: این متن شعری است که به توصیف زیبایی‌های بهار و تأثیرات آن بر زندگی موجودات می‌پردازد. شاعر از تحولاتی که بهار به همراه دارد، صحبت می‌کند، از زنده شدن جغد تا شیرین شدن طعم طعام‌ها به واسطه بوی خوش. همچنین، عواطف و شور و نشاطی که در دل انسان‌ها به وجود می‌آورد را توصیف می‌کند. در ادامه، شاعر به نقش خدا در این تحولات و زیبایی‌ها اشاره می‌کند و نمادهایی چون جبرئیل، باد و درختان مریم را به تصویر می‌کشد. در نهایت، شاعر با اشاره به شمس تبریز و نورانی بودن او، به عشق و جمال الهی اشاره می‌کند. کل اثر به نوعی تجلی عشق، زیبایی و ارتباط موجودات با قهرمانان معنوی است.
جان حیوان که ندیده است به جز کاه و عطنشد ز تبدیل خدا لایق گلزار فطن
هوش مصنوعی: جان حیوان که فقط کاه و علف را دیده است، به لطف خدا شأنی پیدا کرده که شایسته گلزار فطرت شود.
نوبهاری است خدا را جز از این فصل بهارکه در او مرده نماند وثنی و نه وثن
هوش مصنوعی: بهار خداوندی شامل فصلی است که در آن هیچ کس، حتی بتپرستان، باقی نمیمانند و همه به زندگی و شکوفایی میرسند.
ز نسیمش شود آن جغد به از باز سپیدبهتر از شیر شود از دم او ماده زغن
هوش مصنوعی: نسیم او باعث میشود که جغد بهتر از شاهین شود و ماده زغن از نفس او به خوبی بهتر از شیر میشود.
زنده گشتند و پی شکر دهان بگشادندبوسه‌ها مست شدند از طرب بوی دهن
هوش مصنوعی: به دنیا آمدند و برای شادی و خنده، دهانهایشان را باز کردند. بوسهها از شوق و خوشحالی مست شدند و بوی دهانشان مشام را پر کرد.
دست دستان صبا لخلخه را شورانیدتا بیاموخت به طفلان چمن خلق حسن
هوش مصنوعی: نسیم صبحگاهی با لطافت و خوشبویی خود، طراوت و شادی را به گلها هدیه داد و به بچههای باغ آموخت که زیبایی و نیکی را درک کنند.
جبرئیل است مگر باد و درختان مریمدست بازی نگر آن سان که کند شوهر و زن
هوش مصنوعی: آیا این باد و درختان مریم با جبرئیل ارتباط دارند؟ به تماشای دستهای بازی آنها بنگر که چگونه میتواند مرد و زن را کنار هم آورد.
ابر چون دید که در زیر تتق خوبانندبرفشانید نثار گهر و در عدن
هوش مصنوعی: وقتی ابر دید که زیر سایه خوبان، زیباست، شروع به باریدن کرد و گوهرهایی از باران را نثار کرد و در نعمتهای بهشت پراکنده ساخت.
چون گل سرخ گریبان ز طرب بدرانیدوقت آن شد که به یعقوب رسد پیراهن
هوش مصنوعی: زمانی فرا رسیده است که غم و اندوه مانند گل سرخ از دل برچیده شود و لحظهای که باید به یعقوب فرح و شادی برسد، نزدیک شده است.
چون عقیق یمنی لب دلبر خندیدبوی رحمان به محمد رسد از سوی یمن
هوش مصنوعی: زمانی که دلبر لبخند میزند، بوی خوشی شبیه عطر یمن به مشام میرسد و این رایحه به محمد میرسد.
چند گفتیم پراکنده دل آرام نیافتجز بدان جعد پراکنده آن خوب زمن
هوش مصنوعی: ما بارها گفتیم که دل آرامش را نمییابد، جز به خاطر آن موهای پریشان و زیبای او که به طور غیرمنظم بر رویش افتاده است.
شمس تبریز برآ تیغ بزن چون خورشیدتیغ خورشید دهد نور به جان چو مجن
هوش مصنوعی: شمس تبریزی مانند خورشید میتابد و نورش را به جان میدهد. همانطور که تیغ خورشید، روشنی را در زندگی پخش می‌کند، او نیز با حضورش زندگی را روشن میسازد و شور و هیجان به دلها می‌آورد.