غزل شمارهٔ ۱۹۹۲
هوش مصنوعی: این شعر به نوعی دعوت به تمرکز بر عشق و پرهیز از حواس‌پرتی‌ها و موانع دنیوی است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که نباید با بی‌خبران و کسانی که ارزش عشق را نمی‌دانند، همراه شد و باید از نفسانیات و تمایلات زودگذر دوری کرد. او به کسانی که در جستجوی عشق واقعی هستند توصیه می‌کند که دلشان را بر روی هوس‌ها نبندند و به دنبال عشق پایدار باشند. همچنین، شاعر هشدار می‌دهد که از غرور و فریبایی ظاهری دوری کرده و به عیوب خود توجه نمایند. در نهایت، تأکید بر ضرورت تمرکز بر عشق و پرهیز از هرگونه حواس‌پرتی و بی‌اهمیتی در مسیر عشق مطرح می‌شود.
خوی با ما کن و با بی‌خبران خوی مکندم هر ماده خری را چو خران بوی مکن
هوش مصنوعی: با ما دوستی کن و با افراد نادان دوستانه رفتار نکن. هر بار که به چیزی عادت میکنی، بوی آن را فراموش نکن.
اول و آخر تو عشق ازل خواهد بودچون زن فاحشه هر شب تو دگر شوی مکن
هوش مصنوعی: محبت و عشق تو از ابتدا تا انتها همواره وجود خواهد داشت، همانند زنی که هر شب با مردان مختلفی به سر میبرد. بنابراین، به دنبال تغییر نباش.
دل بنه بر هوسی که دل از آن برنکنیشیرمردا دل خود را سگ هر کوی مکن
هوش مصنوعی: به تمایلاتی که میخواهی به آنها وابسته باشی، دل ببند و به آنها بچسب. ای دلاوران، دل خود را به هر چیز بیمقدار و ناچیز نفرستید و به آسانی رها نکنید.
هم بدان سو که گه درد دوا می خواهیوقف کن دیده و دل روی به هر سوی مکن
هوش مصنوعی: هرگاه به دنبال درمان دردهای خود هستی، تمرکز کن و نگاه و دلت را به جستجوی هر سو نپراکن.
همچو اشتر بمدو جانب هر خاربنیترک این باغ و بهار و چمن و جوی مکن
هوش مصنوعی: مثل شتر به سمتی نرو، به هر خار و خاشاکی توجه نکن. این باغ، بهار، چمن و جوی را رها نکن.
هان که خاقان بنهاده است شهانه بزمیاندر این مزبله از بهر خدا طوی مکن
هوش مصنوعی: به گوش بود که پادشاه جشن بزرگی را در این مکان برپا کرده است، پس به خاطر خدا بیشتر از این به این بیعرضگیها نپرداز.
میر چوگانی ما جانب میدان آمدپی اسپش دل و جان را هله جز گوی مکن
هوش مصنوعی: آقا یا سرور ما با شجاعت و قوت به میدان میآید. بر اسب خود نشسته و درباره دل و جانش میاندیشد. پس هیچ چیزی جز بازی و سرگرمی نمیتواند نظر او را جلب کند.
روی را پاک بشو عیب بر آیینه منهنقد خود را سره کن عیب ترازوی مکن
هوش مصنوعی: روی خود را صاف و بیعیب کن و عیبهای دیگران را به خود نگیر. ارزش خود را بشناس و به قضاوت دیگران اهمیت نده.
جز بر آن که لبت داد لب خود مگشاجز سوی آنک تکت داد تکاپوی مکن
هوش مصنوعی: فقط در صورتی که لب تو را بدهد، لب خود را کنار نگذار و به کسی غیر از او توجه نکن.
روی و مویی که بتان راست دروغین می داننامشان را تو قمرروی زره موی مکن
هوش مصنوعی: زیبایی و ظرافتی که معشوقان دارند، گاهی اوقات حقیقتی را پنهان می‌کند. به یاد داشته باش که زیبایی ظاهری آنها ممکن است فریبنده باشد و زیبایی واقعی را نباید به سادگی قضاوت کرد. پس خود را از زیباییهای ظاهری دور نگهدار و به عمق شخصیتها توجه کن.
بر کلوخی است رخ و چشم و لب عاریتیپیش بی‌چشم به جد شیوه ابروی مکن
هوش مصنوعی: چهره و زیبایی او بر روی یک کلوخ قرار دارد و این زیبایی به او تعلق ندارد. بنابراین، ای کسی که هیچ درکی از زیبایی نداری، لطفاً ابروهایت را به او نیاویز.
قامت عشق صلا زد که سماع ابدی استجز پی قامت او رقص و هیاهوی مکن
هوش مصنوعی: عشق به ما ندا می‌دهد که این یک جشن جاودانه است؛ جز برای او، هیچ رقص و شلوغی نکنید.
دم مزن ور بزنی زیر لب آهسته بزندم حجاب است یکی تو کن و صدتوی مکن
هوش مصنوعی: در حرف زدن خود احتیاط کن و زیاد از حد صحبت نکن. اگر میخواهی چیزی بگویی، به آرامی و با احتیاط بگو. میان تو و دیگران فاصله نگذار و نگذار که حجابهای اضافی میان شما بوجود بیاید.