غزل شمارهٔ ۱۹۹۵
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف افرادی میپردازد که دارای صفات عالی و خاصی هستند. شاعر از بیداری و شعور این افراد سخن میگوید و اشاره میکند که نگاه اول آنها میتواند جهانی را زنده کند. شبها شاعر تحت تأثیر آتش عشق آنها قرار گرفته و همچون میخی بر درگاه آنها با شادی و سرور نعره میزند. او به بو و عطر وجود این افراد اشاره میکند و میگوید که دل و جانش از بوی خوش آنها سرشار است. شاعر همچنین به پیوند و ارتباط عمیق بین موجودات زنده و طبیعت اشاره کرده و یادآور میشود که همهی موجودات در دریاچهای بزرگ غرقاند، و در نهایت میپرسد که یک مگس از شکر آنها چه مقدار میتواند بخورد، به نوعی نشاندهندهی عظمت و فراوانی عشق و مهر آنهاست.
اینک آن انجم روشن که فلک چاکرشاناینک آن پردگیانی که خرد چادرشان
هوش مصنوعی: اینک آن ستارههای درخشان که آسمان به خدمت آنهاست، و این همان پردگان بزرگی هستند که خرد و دانایی، لباس آنهاست.
همچو اندیشه به هر سینه بود مسکنشانهمچو خورشید به هر خانه فتد لشکرشان
هوش مصنوعی: هر اندیشهای در دلها و سینهها جای دارد، مانند این که نور خورشید به خانههای مختلف میتابد و بر هر کجا فرود میآید.
نظر اولشان زنده کند عالم رادر نظر هیچ نگنجد نظر دیگرشان
هوش مصنوعی: نگاه اول آنها میتواند دنیا را زنده کند، اما در نگاه دومشان هیچ چیز به چشم نمیآید.
ای بسا شب که من از آتششان همچو سپندبودهام نعره زنان رقص کنان بر درشان
هوش مصنوعی: بسیاری از شبها من در آتش عشق آنها همچون گیاه سپند سوختهام و با صدای ناله و شادی بر در آنها رقصیدهام.
گر تو بو می نبری بوی کن اجزای مرابو گرفتهست دل و جان من از عنبرشان
هوش مصنوعی: اگر تو عطر نمیشنوی، بوی اجزای من را حس کن؛ دل و جان من از عطر آن پر شده است.
ور تو بس خشک دماغی به تو بو می نرسدسر بنه تا برسد بر تو دماغ ترشان
هوش مصنوعی: اگر تو بیاحساس و سرد باشی، بویی به تو نمیرسد. سرت را پایین بیاور تا بوی دلچسبی که از دیگران میآید به تو برسد.
خود چه باشد تر و خشک حیوانی و نباتمه نبات و حیوان و مه زمین مادرشان
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که انسان در نهایت چیزی جز ترکیبی از موجودات دیگر نیست. او به مبدأ خود که زمین و طبیعت است اشاره میکند و میگوید که انسان و موجودات زنده دیگر همگی از همین منابع طبیعی نشئت میگیرند. بنابراین، وجود آدمی در واقع به ترکیبی از حیوانات و گیاهان و همچنین زمین وابسته است.
همه عالم به یکی قطره دریا غرقندچه قدر خورد تواند مگس از شکرشان
هوش مصنوعی: تمام دنیا در یک قطره از دریا غرق شدهاند. مگس چقدر میتواند از شیرینی شکر آنان بهرهمند شود؟