غزل شمارهٔ ۲۰۰۵
هوش مصنوعی: این متن شعری است که به عشق و حالاتی مربوط به آن پرداخته است. شاعر از نشستی نام می‌برد که در آن بیگانگان و دیوانگان گردهم آمده‌اند و به عشق و شرم آن اشاره می‌کند. او بیان می‌کند که عشق چگونه خانه‌ها را بر هم زده و شور و شوقی نو به وجود آورده است.
شاعر به بیداری و خواب اشاره می‌کند و از این می‌گوید که در شب‌های عاشقانه، عشق مانند آتش در دل‌ها شعله‌ور است و درختان عشق با برق و آتش شکوفا می‌شوند. در انتها، شمس تبریز به‌عنوان نمادی از عشق و باغی پرطراوت معرفی می‌شود، که هم زیبایی و هم نگهداری عشق را به دوش دارد.
چه نشستی دور چون بیگانگاناندرآ در حلقه دیوانگان
هوش مصنوعی: چرا مانند بیگانهها دور هم نشستهاید؟ به جمع دیوانگان بپیوندید و در این حلقه قرار بگیرید.
شرم چه بود عاشقی و آن گاه شرمجان چه باشد این هوس و آن گاه جان
هوش مصنوعی: عاشق بودن و احساس شرم در اینجا به یکدیگر مربوط هستند. در این وضعیت، خودخواهی و خواستههای سطحی چه ارزشی دارند وقتی که جان و روح درگیر عشق واقعی هستند؟
می‌فروشد او به جانی بوسه‌ایرو بخر کان رایگان است رایگان
هوش مصنوعی: او با بوسهای که به جان می‌فروشد، به تو می‌گوید که آن را بخرید، چون این بوسه رایگان است و ارزش آن را ندارد.
آنک عشقش خانه‌ها برهم زده‌ستآمد اندر خانه همسایگان
هوش مصنوعی: عشق، خانه‌ها را ویران کرده و به خانههای همسایهها هم سرایت کرده است.
کف برآورده‌ست این دریا ز عشقسر فروکرده‌ست آن مه ز آسمان
هوش مصنوعی: این دریا به عشق پر شده و همانند مرواریدی در دل آن، ماه که از آسمان پایین آمده، خود را در آن غرق کرده است.
ای ببسته خواب‌ها امشب بیاخواب ما را بین چو وصلت بی‌نشان
هوش مصنوعی: ای که خواب‌ها را بستهای، امشب به نزد ما بیا و خواب ما را ببین، چون وصال تو بی‌نشان است.
هر شهی را بندگانش حارسندشاه ما مر بندگان را پاسبان
هوش مصنوعی: هر پادشاهی نگهبانانی دارد که از او محافظت میکنند، اما پادشاه ما خود مراقب و نگهبان بندگانش است.
شاه ما از خواب و بیداری بروندر میان جان ما دامن کشان
هوش مصنوعی: سروان ما در حالی که خواب و بیداری را ترک کرده، با دامن گستر خود در دلهای ما حاضر است.
اندر این شب می‌نماید صورتیمشعله در دست یا رب کیست آن
هوش مصنوعی: در این شب، تصاویری دیده می‌شود که مانند شعلهای در دست کسی میدرخشند. خدایا! آن شخص کیست؟
خواب جست و شورش افزودن گرفتیاد آمد پیل را هندوستان
هوش مصنوعی: در خواب به یاد هندوستان و فیلها افتادم و احساس شور و شوق زیادی پیدا کردم.
آتش عشق خدا بالا گرفتتیر تقدیر خدا جست از کمان
هوش مصنوعی: شعلههای عشق به خدا شعله‌ور شد و تیر سرنوشت به سرعت از کمان پرتاب گردید.
دانه‌ای کان در زمین غیب بودسر زد و همچون درختی شد عیان
هوش مصنوعی: دانه‌ای که در خاک پنهان بود، به تدریج جوانه زد و به صورت درختی آشکار درآمد.
برق جست و آتشی زد در درختآتش و برق شگرف بی‌امان
هوش مصنوعی: ناگهان صاعقهای درخشید و شعلهای در درخت زبانه کشید؛ این آتش و برق به شدت و بدون توقف ادامه دارد.
سبزتر می‌شد ز آتش آن درختمی‌شکفت از برق و آتش گلستان
هوش مصنوعی: درختی که در آتش فرو میرود، سبزتر و سرزندهتر می‌شود و از درخشندگی و حرارت آن، گلها در باغ شکوفا می‌شوند.
این درختان سبز از آتش شوندآب دارد این درختان را زبان
هوش مصنوعی: این درختان سرسبز تحت تأثیر آتش قرار میگیرند، اما درون آنها زندگی و انرژی وجود دارد که میتواند از آنها دفاع کند.
تا توی پیدا نهان گردد درختاو شود پیدا چو تو گردی نهان
هوش مصنوعی: وقتی تو آشکار شوی، وجود او پنهان می‌شود. به عبارتی، اگر تو درون خودت را عمیقتر بشناسی و به خودت بپردازی، نشانههای او نیز در تو نمایان خواهد شد.
شمس تبریز است باغ عشق راهم طراوت هم نما هم باغبان
هوش مصنوعی: شمس تبریز مانند باغی است که عشق را زنده و سرزنده نگه میدارد و همچنین نمای آن را زیبا می‌کند و به عنوان باغبان آن، مراقبت و پرورش میدهد.