غزل شمارهٔ ۲۰۴۰
هوش مصنوعی: این شعر دعوت به بیداری و مشاهده حقیقت است. شاعر از خواننده می‌خواهد که به زیبایی‌های دنیای خود توجه کند و از سطحی‌نگری پرهیز کند. او به پاکی و روشنی اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که باید از موانع و زشتی‌ها عبور کرد. ضمن اشاره به فنا و بقا، به تذکر بر زهر و تلخی‌های زندگی می‌پردازد و می‌گوید که می‌توان از آن‌ها به نیکی و شیرینی رسید. همچنین به اهمیت عشق و جهاد در برابر خصم اشاره دارد و از کوران حقیقت‌جو می‌خواهد که در جستجوی روشنی و بصیرت باشند. در انتها، شاعر به شمس حق تبریز، که نماد enlightenment است، اشاره می‌کند و از او می‌خواهد که او را در نور خود قرار دهد.
روز است ای دو دیده در روزنم نظر کنتو اصل آفتابی چون آمدی سحر کن
هوش مصنوعی: ای چشمها، در روشنایی روز به این دقت کن که تو خود خورشیدی هستی و باید با آمدن صبح، نور و روشنی ببخشایی.
بردار طالبان را وز هفت بحر بگذرمنگر به گاو و ماهی وز صد چنین گذر کن
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که از محدودیتها و موانع عبور کن و به افقهای وسیعتری نگاه کن. به جای اینکه به چیزهای عادی و زمینی توجه کنی، باید به عمق و وسعت مسائل فکر کنی و از تنگناها و محدودیتها فراتر بروی.
پیدا بکن که پاکی از کون و پست و بالاوین خانه کهن را بی‌زیر و بی‌زبر کن
هوش مصنوعی: ببین که چگونه می‌توان پاکی را از زمین و آسمان به دست آورد و این خانه قدیمی را بدون پایه و دیوار ساخته کن.
عالم فناست جمله در یک دمش بقا کنماری است زهر دارد تو زهر او شکر کن
هوش مصنوعی: دنیا فانی است و همه چیز در یک لحظه از بین میرود، اما می‌توان در این لحظات پایانی نوعی جاودانگی پیدا کرد. زندگی مانند ماری است که زهر دارد، اما تو میتوانی به جای ترس از آن، جنبههای شیرین و مثبتش را ببینی و از آن بهرهمند شوی.
هر سو که خشک بینی تو چشمه‌ای روان کنهر جا که سنگ بینی از عکس خود گهر کن
هوش مصنوعی: هر جا که جای خشک و بیحیات میبینی، سعی کن که جریانی از زندگی و تازگی به وجود آوری. و هر جا که سنگ و سختی میبینی، از خودت چیزی ارزشمند و زیبایی استخراج کن.
اندر قفای عاشق هر سو که خصم بینیاو را به زخم سیلی اندر زمان به درکن
هوش مصنوعی: عاشق را در هر جا که دشمنی ببینی، با ضربهای محکم و سریع از راه خود دور کن تا از درد و آسیب در امان بمانی.
تا چند عذر گویی کورند و می‌نبینندگر کورشان نخواهی در دیده‌شان نظر کن
هوش مصنوعی: چرا مدام بهانه میآوری؟ آن‌ها که نابینا هستند، نمیتوانند حقیقت را ببینند. اگر نمیخواهی نابینایان را راضی کنی، به چشم آن‌ها نگاه کن و ببین چگونه دنیا را درک میکنند.
خواهی که پرده‌هاشان در دیده‌ها نباشدفرما تو پردگی را کز پرده‌ها عبر کن
هوش مصنوعی: اگر میخواهی چیزی در چشمهایت پنهان نماند، خودت باید پردهبرداری کنی تا از محدودیتها و حجابها عبور کنی.
فرمان تو راست مطلق با جمع در میان نهبستم قبای عطلت هم چارهٔ کمر کن
هوش مصنوعی: فرمان تو همیشه حق و صحیح است. اگر در کنار جمعیت هستی، باید لباس راحتی که نشانه بیتحرکی است را کنار بگذاری و کمربند خود را محکم ببندی تا آماده عمل شوی.
ای آفتاب عرشی ای شمس حق تبریزچون ماه نو نزارم رویم تو در قمر کن
هوش مصنوعی: ای خورشید آسمانی، ای نور حقیقت تبریز، مانند ماه نو، چهرهام را پنهان کردهام؛ تو مرا مانند ماه کامل درخشان کن.