غزل شمارهٔ ۲۳۱۶
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به شادی و خنده‌ای اشاره می‌کند که در زندگی انسان‌ها نقش vital دارد. او بیان می‌کند که امروز همه به خاطر خندۀ یکدیگر شادند و حسادت که همیشه وجود داشته، به حالتی از خوشی تبدیل شده است. او به مخاطب خود می‌گوید که باید خنده را آشکار کند و دیگر آن را پنهان نکند، زیرا خنده خود نشان دهندهٔ زندگی و خوشبختی است. همچنین او به این نکته اشاره می‌کند که هر ذره‌ای که در زندگی وجود دارد، اگر بدون خنده باشد، نمی‌تواند رشد کند. در نهایت، او می‌گوید که خنده از الطاف الهی است و باید آن را جشن گرفت.
امروز بت خندان می‌بخش کند خندهعالم همه خندان شد بگذشت ز حد خنده
هوش مصنوعی: امروز معشوقه با لبخندش به همه شادی و خنده میدهد و این شادی باعث شده که همه در جهان خندان شوند و خنده از حد فراتر رفته است.
پیوسته حسد بودی پرغصه ولیک این دممی‌جوشد و می‌روید از عین حسد خنده
هوش مصنوعی: همواره حسد باعث غم و اندوه بود، اما اکنون از دل حسد، خنده و شادی فوران می‌کند و رشد می‌کند.
در من بنگر ای جان تا هر دو سلف خندیمکان خنده بی‌پایان آورد مدد خنده
هوش مصنوعی: ای عزیز، به من نگاه کن تا هر دو با هم بخندیم، چرا که این خنده بی‌پایان به کمک ما میآید و شادی را در زندگیمان افزایش میدهد.
بربسته و بررسته غرقند در این رستهتا با همگان باشد از عین ابد خنده
هوش مصنوعی: در این رستاخیز، همه در حال شادی و خندیدن هستند و این خوشحالی به خاطر ارتباط و نزدیکی آنها با همدیگر و با جوهره ابدی زندگی به وجود آمده است.
تا چند نهان خندم پنهان نکنم زین پسهر چند نهان دارم از من بجهد خنده
هوش مصنوعی: مدتهاست که به طور پنهانی میخندم و دیگر نمیتوانم این خنده را پنهان کنم. از این به بعد هر چه در درون دارم، به طور ناخواسته به بیرون خواهد زد.
ور تو پنهان داری ناموس تو من دانمکاندر سر هر مویت درجست دو صد خنده
هوش مصنوعی: اگر تو به طور پنهانی هم راز و ناموس خود را نگهداری، من این را میدانم که در هر حلقه موی تو دو صد خنده نهفته است.
هر ذره که می‌پوید بی‌خنده نمی‌رویداز نیست سوی هستی ما را کی کشد خنده
هوش مصنوعی: هر ذره‌ای که به حرکت در میآید، بدون خنده نمی‌تواند وجود پیدا کند. پس چه کسی ما را از حالت عدم به وجود میآورد؟
خنده پدر و مادر در چرخ درآوردتبنمود به هر طورت الطاف احد خنده
هوش مصنوعی: خندههای پدر و مادر در زندگی تو جلوهگر شده و هر نوع محبت و رحمت الهی را به نمایش میگذارد.
آن دم که دهان خندد در خنده جان بنگرکان خنده بی‌دندان در لب بنهد خنده
هوش مصنوعی: زمانی که دهان انسان میخندد، باید به عمق وجود او نگاه کنی، زیرا این خنده که در ظاهر بی‌دندان به نظر میرسد، در واقع نشانهای از شادی و سرزندگی در درون اوست.