غزل شمارهٔ ۲۳۸۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف یک وجود پنهان و دلنشین می‌پردازد که در زندگی‌اش تاثیر عمیق و شادی‌بخشی دارد. این وجود شبیه به عشق و روح است و شاعر احساس می‌کند که دامن او را گرفته و ارتباط عمیقی با او دارد. شاعر درون خود را با این وجود شیرین و زیبا گره زده و به نوعی احساس ناامیدی و خستگی از دنیا را نیز به واسطه عشقش درمان می‌کند. او به زیبایی و شکوفایی عشق موجود در دلش اشاره می‌کند و با نمادهایی چون قند و گل تضادهای زندگی را نشان می‌دهد. در نخستین‌باره، پیشرفت و روشنایی عشق را نسبت به جهل و تاریکی بیان کرده و به مقام بالای معشوق خود در عالم وجود اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر از یاران و دوستان دل‌شکسته‌اش می‌نویسد و امید به یافتن شادی و رضایت در این عشق را ابراز می‌کند.
این جا کسی‌ست پنهان دامان من گرفتهخود را سپس کشیده پیشان من گرفته
هوش مصنوعی: در اینجا فردی وجود دارد که به طرز پنهانی به دامن من چنگ زده و سپس دستش را به سوی پیشانی من دراز کرده است.
این جا کسی‌ست پنهان چون جان و خوش‌تر از جانباغی به‌من نموده ایوان من گرفته
هوش مصنوعی: در اینجا کسی وجود دارد که به طرز پنهانی مانند جانم است و حتی از جانم عزیزتر است. گویی باغی به من داده که ایوانم را پر کرده است.
این جا کسی‌ست پنهان همچون خیال در دلاما فروغ رویَش ارکان من گرفته
هوش مصنوعی: در این مکان کسی وجود دارد که شبیه یک خیال در قلب من است، اما نور چهرهاش تمام وجودم را تسخیر کرده است.
این جا کسی‌ست پنهان مانند قند در نیشیرین شکرفروشی دکّان من گرفته
هوش مصنوعی: در اینجا شخصی وجود دارد که به طور مخفی و نامحسوس در حال استقرار است، مانند قندی که در نی شیرین پنهان شده است و در دکانی برای فروش قند و شکر جای گرفته است.
جادو و چشم‌بندی چشم کسش نبیندسوداگری‌ست موزون میزان من گرفته
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند جادو و فریبکاری را ببیند، زیرا عشق من مانند ترازوی دقیق و موزون است که تنها من آن را درک میکنم.
چون گُل‌شکر من و او در هم‌دگر سرشتهمن خوی او گرفته او آنِ من گرفته
هوش مصنوعی: من و او مانند گل و شکر به هم پیوستهایم؛ من صفات او را به خودم جذب کردهام و او نیز مرا به خود گرفته است.
در چشم من نیاید خوبان جمله عالمبنگر خیال خوبش مژگان من گرفته
هوش مصنوعی: در چشم من هیچ زیبایی از کل جهان نمیآید، فقط به خاطر تصور آن زیبای خاصی که در ذهن دارم، مژههایم سیاه و سنگین شده است.
من خسته گِرد عالم درمان ز کس ندیدمتا درد عشق دیدم درمان من گرفته
هوش مصنوعی: من در دنیا به دنبال کسی نبودم که العلاجی برای خستگیام باشد، اما وقتی درد عشق را تجربه کردم، فهمیدم که هیچ درمانی برای من وجود ندارد.
تو نیز دل‌کبابی درمان ز درد یابیگر گِرد درد گردی فرمان من گرفته
هوش مصنوعی: اگر تو هم مثل من دلت دچار درد و رنج شده باشد، میتوانی راهی برای درمان پیدا کنی. اما باید به دور از درد و رنج، به فرمان من گوش کنی و به راهنمایی من توجه کنی.
در بحر ناامیدی از خود طمع بریدیزین بحر سر برآری مرجان من گرفته
هوش مصنوعی: اگر از ناامیدی و دلسردی رها شوی و به خودت امیدوار باشی، میتوانی از این وضعیت سخت و عمیق بیرون بیایی و زیبایی و ارزشهای درونت را پیدا کنی.
بشکن طلسم صورت بگشای چشم سیرتتا شرق و غرب بینی سلطان من گرفته
هوش مصنوعی: طلسم چهره را بشکن و چشمان باطنی خود را باز کن تا بتوانی سلطنت من را در شرق و غرب ببینی.
ساقیِ غیب بینی پیدا سلام کردهپیمانه جام کرده پیمان من گرفته
هوش مصنوعی: ای ساقی که غیب را میبیند و در عالم ظاهر نمایان شدهای، سلام به تو میفرستم. پیمانه را پر کردهای و به من جام دادهای و با این عمل، عهد و پیمانی با من بستهای.
من دامنش کشیده کای نوح روح‌دیدهاز گریه عالمی بین طوفان من گرفته
هوش مصنوعی: من دامن کسی را گرفتم که مانند نوح، دیدهبان و آگاه است و از شدت گریه و اندوه، جهان را در طوفانی که من ایجاد کردهام، مشاهده می‌کند.
تو تاج ما و آنگه سرهای ما شکستهتو یار غار و آنگه یاران من گرفته
هوش مصنوعی: تو بزرگترین زینت ما هستی و حالا سرهای ما به خاطر تو در فشار است. تو بهترین دوست منی و این در حالی است که دیگر دوستانم در سختی به سر میبرند.
گوید ز گریه بگذر زان سوی گریه بنگرعشاق روح گشته ریحان من گرفته
هوش مصنوعی: میگوید از گریه عبور کن و به آن سوی اشکها نگاه کن؛ عاشقان روحشان به مانند ریحان طراوت یافته و دل من هم از آن گرفته شده است.
یاران دل‌شکسته بر صدر دل نشستهمستان و می‌پرستان میدان من گرفته
هوش مصنوعی: دوستانی که دلشان شکسته، در صدر دل من نشستهاند و من در میان مستان و عاشقان شراب، احساس میکنم که جهانم را گرفتهاند.
همچو سگان تازی می‌کُن شکار خامشنی چون سگان عوعو کهدان من گرفته
هوش مصنوعی: مانند سگهای تازی در دنبال کردن شکار عمل می‌کند، اما نه مانند سگهایی که فقط پارس میکنند. در واقع، او به دنبال هدفی خاموش و پنهان است که من توانستهام آن را به دست آورم.
تبریز شمس دین را بر چرخ جان ببینیاشراق نور رویش کیهان من گرفته
هوش مصنوعی: اگر به تبریز بروی، نور روی شمس دین را در چرخ وجودت احساس میکنی و روشنی او همه جهان من را پر کرده است.