غزل شمارهٔ ۲۴۱۵
هوش مصنوعی: این شعر به احساسات عمیق عاشقانه و درد و رنج ناشی از جدایی می‌پردازد. شاعر از دیده نشدن خود و نادیده گرفتن معشوقش به گریه و اندوه اشاره می‌کند. او می‌گوید که شادی و خنده معشوقش مورد پسند است و هر چه کند زیباست. درد و حسرت درون او را مثل لاله‌ها سیاه کرده و زیبایی معشوقش مثل گل است. شاعر به عشق و انتخاب‌هایش در زندگی می‌پردازد و اشاره دارد که آن عشق همچون درختی درختی خشکیده است. با این حال، به رغم شکست‌ها و دردهایی که متحمل شده، همچنان در جستجوی عشق و وصال است. در انتها، شاعر احساس ناامیدی خود را به تصویر می‌کشد و از آتش محبت می‌گوید که درون او شعله‌ور است.
تو دیده گشته و ما را بکرده نادیدهبدیده گریه ما را بدین بخندیده
هوش مصنوعی: تو به روشنی دیدهای و ما را نادیده گرفتهای. حالا به گریه و اندوه ما میخندی.
بخند جان و جهان چون مقام خنده تو راستبکن که هر چه کنی هست بس پسندیده
هوش مصنوعی: با لبخند به زندگی و دنیا رنگ و بویی بده، زیرا خنده تو به همه چیز زیبایی میبخشد و هر کاری که انجام دهی، پسندیده و دلنشین خواهد بود.
ز درد و حسرت تو جان لاله‌ها سیه استگل از جمال رخ توست جامه بدریده
هوش مصنوعی: به خاطر درد و حسرت تو، حال لاله‌ها مانند سیاهی است و گل، به دلیل زیبایی چهره تو، لباسش پاره و تمیز نیست.
ز خلق عالم جان‌های پاک بگزیدندو آنگهان ز میانشان تو بوده بگزیده
هوش مصنوعی: از میان انسانهای پاک و نیات خوب، تعدادی انتخاب کردند و تو نیز یکی از آنها هستی که از میان آنها برگزیده شدهای.
بدانک عشق نبات و درخت او خشک استبه گرد گرد درخت من است پیچیده
هوش مصنوعی: خودت باید بدانی که عشق مانند یک گیاه است و درخت آن خشک شده؛ در اطراف درخت من دور تا دور، پیچیده است.
چو خشک گشت درختم بسی بلندی یافتچو زرد گشت رخم شد چو زر بنازیده
هوش مصنوعی: وقتی درخت خشک شد، بلندتر و سر به فلک کشید، اما وقتی چهرهام زرد شد، مانند زر و طلا زیبا و دلربا شد.
خزینه‌های جواهر که این دلم را بودقمارخانه درون جمله را ببازیده
هوش مصنوعی: دلم پر از گنجینههای گرانبهاست، اما این قمارخانهای که درونم است، همه آنها را به باد داده است.
هزار ساغر هستی شکسته این دل منخمار نرگس مخمور تو نسازیده
هوش مصنوعی: دل من پر از حسرت و درد است، هرچند که به نظر میرسد بهواسطهی زیبایی و سحر نرگس تو دلتنگی و خمار از دست دادهام.
ز خام و پخته تهی گشت جان من باریمدد مدد تو چنین آتشی فروزیده
هوش مصنوعی: جان من از احساسات خام و پخته خالی شده است، ای کاش کمک کنی. این شعله آتشین در درون من برافروخته شده است.
مرا چو نی بنوازید شمس تبریزیبهانه بر نی و مطرب ز غم خروشیده
هوش مصنوعی: شمس تبریزی مانند نی به من نوازی می‌کند و من از غم و اندوهم بهانهای برای نواختن و آواز سرایی پیدا میکنم.