غزل شمارهٔ ۲۶۵۳
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف حالاتی از عشق و بندگی می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که اگر محبوب خودش را بنده در نظر بگیرد، همه باید گریه کنند و او بخندد. حتی اگر دنیا پر از غم شود، محبوب باید شاد و خوشحال باشد. شاعر از قدرت و مقام محبوب حرف می‌زند و اینکه در هر شرایطی، عشق او باید پایدار و زنده بماند. او همچنین به اهمیت ابراز عشق و دوری از ریاکاری اشاره می‌کند و در پایان، به اینکه برای عشق شمس تبریزی باید جان خود را فدای او کند تا عشقش دائمی و برقرار باشد، تأکید می‌کند.
گر این سلطان ما را بنده باشیهمه گریند و تو در خنده باشی
هوش مصنوعی: اگر این پادشاه ما را خدمتگزار خود قرار دهد، همه خواهند گریست و او در حال خندیدن خواهد بود.
وگر غم پر شود اطراف عالمتو شاد و خرم و فرخنده باشی
هوش مصنوعی: اگر غم و اندوه در همه جا فراگیر شود، تو باید خوشحال، شاد و خرم باقی بمانی.
وگر چرخ و زمین از هم بدردورای هر دو جانی زنده باشی
هوش مصنوعی: اگر آسمان و زمین از هم جدا شوند، تو فراتر از هر دو، جان زندهای خواهی بود.
به هفتم چرخ نوبت پنج داریچو خیمه شش جهت برکنده باشی
هوش مصنوعی: اگر به مرحلهای از زندگی یا وضعیتی خاص درنظر بگیری، در آن زمان به مسیری فکر کن که میتواند آیندهات را تحت تاثیر قرار دهد. وقتی همه جنبهها و جهات را در نظر بگیری، ممکن است در موقعیتی قرار بگیری که تواناییهای بیشتری برای پیشرفت داشته باشی.
همه مشتاق دیدار تو باشندتو صد پرده فروافکنده باشی
هوش مصنوعی: همه به دیدن تو علاقمندند، اما تو با پردههای زیادی خودت را پنهان کردهای.
چو اندیشه به جاسوسی اسراردرون سینه‌ها گردنده باشی
هوش مصنوعی: زمانی که ذهن به جستجوی رازهای نهفته در دلها مشغول باشد، به نوعی مانند یک جاسوس عمل می‌کند.
دلا بر چشم خوبان چهره بگشاکه اندیشد که تو شرمنده باشی
هوش مصنوعی: ای دل، خودت را به زیباییهای زندگی نشان بده، تا دیگران فکر کنند که تو از چیزی شرمندهای.
بدیشان صدقه می‌ده چون هلالندتو بدری از کجا گیرنده باشی
هوش مصنوعی: به افرادی که به آنها صدقه میدهی، مانند ماه هلالی هستند؛ اما تو مانند ماه full (بدری) هستی. از کجا میتوانی به آنها برسی و در کنارشان قرار بگیری؟
اگر خالی شوی از خویش چون نیچو نی پر از شکر آکنده باشی
هوش مصنوعی: اگر از خودپرستی و غرضورزیها خالی شوی، مانند نی خواهی بود که از شکر پر شده است.
برو خرقه گرو کن در خراباتچو سالوسان چرا در ژنده باشی
هوش مصنوعی: به خودت بیفکر کن و همچون زاهدان معمولی در لباس و ظاهر نباش. برو و خودت را در میان اهل دل و محبت ببر، با آنها همگام شو و از ریاکاری دوری کن.
به عشق شمس تبریزی بده جانکه تا چون عشق او پاینده باشی
هوش مصنوعی: برای عشق شمس تبریزی از جان خود مگذری، تا این عشق مانند او همیشه پایدار بماند.