غزل شمارهٔ ۲۹۵۵
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر به دوست خود می‌گوید که چرا روی زیبا و جذابش را پنهان نمی‌کند، در حالی که او به شدت در تلاش است. او از جان و عقل خود می‌نالد و می‌پرسد که چگونه می‌تواند از این حال رهایی یابد. شاعر به تاثیر عمیق عشق اشاره می‌کند و بیان می‌کند که اگرچه ممکن است تلاش کند تا خود را پنهان کند، اما حقیقتی که در عشق وجود دارد، قابل پنهان شدن نیست. همچنین، او به دیوانگی ناشی از عشق و درد خاموشی وجود خود اشاره می‌کند و از شمس تبریز می‌پرسد که چه کسانی این خاموشان هستند و او پاسخ می‌دهد که وقتی زمانش برسد، خود نیز پنهان نخواهد ماند. در نهایت، شاعری است که در جستجوی حقیقت عشق و زیبایی‌های آن است.
چون روی آتشین را یک دم تو می‌نپوشیای دوست چند جوشم گویی که چند جوشی
هوش مصنوعی: ای دوست، هر وقت که تو چهرهی آتشین من را برای لحظهای نمیپوشانی، پس چه جای شکایت است که من چقدر داغ و پرشورم!
این جان و عقل مسکین کی یابد از تو تسکینزین سان که تو نهادی قانون می فروشی
هوش مصنوعی: این دل و عقل ضعیف چه زمانی می‌تواند از تو آرامش بگیرد، در حالی که تو قانونی برای فروش میگذاری؟
سرنای جان ما را در می دمی تو دم دمنی را چه جرم باشد چون تو همی‌خروشی
هوش مصنوعی: تو با دمیدن در سرنای جان ما، صدای دلانگیزی را ایجاد میکنی. حالا چرا باید موجب گناهی بشویم، زمانی که خود تو هم در حال نواختن و سرودی هستی؟
روپوش برنتابد گر تاب روی این استپنهان نگردد این رو گر صد هزار پوشی
هوش مصنوعی: اگر روی زیبای تو نمایان باشد، هیچچیزی نمیتواند آن را بپوشاند. حتی اگر صد هزار چیز هم بر روی آن بگذاریم، باز هم پنهان نخواهد شد.
بر گرد شید گردی ای جان عشق سادهیا نیک سرخ چشمی یا خود سیاه گوشی
هوش مصنوعی: ای جان! به دور من بچرخ، چه تو عشق سادهای یا با چشمان نیکو و سرخ، یا با گوشی که سیاه است.
گر ز آنک عقل داری دیوانه چون نگشتیور نه از اصل عشقی با عشق چند کوشی
هوش مصنوعی: اگر عقل داری، چرا مانند دیوانهها رفتار نمیکنی؟ و اگر عشق واقعی را نمیشناسی، چقدر میخواهی با عشقهای سطحی درگیر شوی؟
اجزای خویش دیدم اندر حضور خامشبس نعره‌ها شنیدم در زیر هر خموشی
هوش مصنوعی: در حضور سکوت، اجزای وجود خود را مشاهده کردم و صدای نالهها و فریادها را در زیر این سکوت شنیدم.
گفتم به شمس تبریز کاین خامشان کیانندگفتا چو وقت آید تو نیز هم نپوشی
هوش مصنوعی: به شمس تبریز گفتم که این افراد خام و نادان چه کسانی هستند، او پاسخ داد که وقتی زمان مناسب فرا برسد، تو نیز از حقایق پنهان نخواهی ماند.