غزل شمارهٔ ۲۹۸۸
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف احوالات عشق و وصال می‌پردازد. شاعر با اشاره به زیبایی‌های عشق و معشوقه‌اش، از بی‌خوابی و بی‌قراری شب‌ها سخن می‌گوید. او عاشق را تشویق می‌کند که از موانع رهایی یابد و به میدان عشق بیاید. در ادامه، شاعر به ارزش‌های معنوی و عشق حقیقی اشاره می‌کند و از معشوق می‌خواهد که با خندیدنش، رازهای درون را نمایان کند. در نهایت، از معشوق به عنوان یک شخصیت مهم یاد می‌کند و او را دعوت به افشای رازهای عشق و معنویت می‌کند.
هر چند شیر بیشه و خورشیدطلعتیبر گرد حوض گردی و در حوض درفتی
هوش مصنوعی: هرچند تو در وسط میدان قدرت و جذابیتی به مانند شیر و خورشید داری، اما باز هم وقتی به زیر آب بروی و غرق شوی، نمیتوانی از آن اهمیت و زیبایی خود استفاده کنی.
اسپت بیاورند که چالاک فارسیشربت بیاورند که مخمور شربتی
هوش مصنوعی: این شعر به دعوت از کسی برای آوردن اسبی چالاک و همچنین یک نوشیدنی دلنشین اشاره دارد. شاعر به اهمیت لذت از زندگی و احساس سرخوشی اشاره می‌کند و خواهان تجربههای شیرین و شاداب است.
بی خواب و بی‌قراری شب‌های تا به روزخواب تو بخت بست که بسته سعادتی
هوش مصنوعی: شبی ندارم که خوابم نبرد و بیقرارم، تا صبح فقط به یاد تو هستم. سرنوشت من به خاطر عشق تو تقدیرم را محدود کرده است و خوشبختی را از من گرفته.
از پای درفتادی و از دست رفته‌ایبی دست و پای باش چه دربند آلتی
هوش مصنوعی: در زمینۀ عشق و زندگی، تو از پا در آمدهای و بهنوعی از دست رفتهای. حالا که چنین وضعیتی داری، بهتر است بیدست و پا باشی و به قیود و زنجیرهای دنیوی وابسته نباشی.
بی دست و پا چو گوی به میدان حق بپویمیدان از آن توست به چوگان تو بابتی
هوش مصنوعی: بیدست و پا مانند گوی در میدان حق حرکت کن، زیرا این میدان از آن توست و با چوب چوگان خود میتوانی بر آن تسلط یابی.
ای رو به قبله من و الحمدخوان منمی‌خوانمت به خویش که تو پنج آیتی
هوش مصنوعی: ای محبوب من که همیشه رو به قبلهای، من به تو میپرستم و سپاس میگویم، زیرا تو مانند پنج آیه از قرآن هستی.
ای عقل جان بباز چرا جان به شیشه‌ایوی جان بیار باده چرا بی‌مروتی
هوش مصنوعی: ای عقل، چرا زندگی خود را به خطر میاندازی؟ چرا برای یک شیشهی حیات، جان خود را از دست میدهی؟ بیا و شراب را بیاور، چراکه این بیاحساسی است که از زندگی واقعی فاصله بگیری.
رو کان مشک باش که بس پاک نافه‌ایرو جمله سود باش که فرخ تجارتی
هوش مصنوعی: به مانند مشک باش که بوی خوشی دارد، زیرا پاکی و لطافت آن باعث بیشترین منفعت میشود و همه چیز را به نیکی و سود میرساند.
بر مغز من برآی که چون می مفرحیدر چشم من درآی که نور بصارتی
هوش مصنوعی: بر سر من فرود آ که وقتی خوشحالم، در چشمانم آرام بگیر که نور بصیرتم هستی.
در مغزها نگنجی بس بی‌کرانه‌ایدر جسم‌ها نگنجی ز ایشان زیادتی
هوش مصنوعی: تویی چنان وسیع و بیپایان که در ذهنها نمیگنجی و همچنین در جسم‌ها نیز جا نمیگذاری، بلکه از آنها فراتر و بیشتر هستی.
ای دف زخم خواره چه مظلوم و صابریوی نای رازگوی چه صاحب کرامتی
هوش مصنوعی: ای دف، تو که زخمهایت را تحمّل میکنی و همیشه صبور هستی، و ای نای، تو که رازها را فاش میکنی و دارای کرامت و بزرگواری، تو چه مظلوم و دلسوزی هستی.
خامش مساز بیت که مهمان بیت تودر بیت‌ها نگنجد چه در عمارتی
هوش مصنوعی: سکوت کن و حرف نزن، زیرا مهمان تو به قدری بزرگ است که در این خانههای کوچک جا نمیشود.
چون غنچه لب ببند و چو گل بی‌دو لب بخندتا هیچ کس نداند کاندر چه نعمتی
هوش مصنوعی: زمانی که همچون غنچه سکوت کنی و مانند گل با لبخند شاد باشی، هیچکس نخواهد فهمید که در کدام خوشبختی زندگی میکنی.
ای شاه شاد مفخر تبریز شمس دینتبلیغ راز کن که تو اهل سفارتی
هوش مصنوعی: ای پادشاه خوشحال و افتخار تبریز، شمس دین، به تبلیغ اسرار بپرداز، چرا که تو شخصی اهل دیپلماسی و مذاکرات هستی.