غزل شمارهٔ ۲۹۹۱
هوش مصنوعی: این شعر به بیان عشق و زیبایی‌های درونی و بیرونی می‌پردازد و با استفاده از نمادها و استعاره‌ها به توصیف چهره‌های مختلف عشق، از جمله عشق مادرانه و عشق الهی، می‌پردازد. شاعر از معشوقش می‌خواهد که پرده‌ها را کنار بزند و زیبایی‌های خود را نشان دهد و در عین حال به جستجوی حقیقت و مفهوم عمیق‌تری از عشق دعوت می‌کند. او با اشاره به تضادها و مبارزات مانند موسی و فرعون، تلاش می‌کند تا عمق احساسات خود را بیان کند و به عشق و وفا به عنوان ارزش‌های اصیل زندگی اهمیت می‌دهد. در پایان، شاعر به تأثیرات عشق بر روح و جان انسان اشاره می‌کند و از معشوقش می‌خواهد که با همان وفای شمس دین، بر جان او سلامی بفرستد.
ای عشق پرده در که تو در زیر چادریدر حسن حوریی تو و در مهر مادری
هوش مصنوعی: ای عشق، پرده را کنار بزن که تو زیر چادر هستی. تو زیبایی همچون حوری و در عین حال مهر و محبت مادری در وجودت نهفته است.
در حلقه اندرآ و ببین جمله جان‌هادر گوش حلقه کرده به قانون چاکری
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به جمع شدن انسانها دارد که همگی در یک دایره قرار گرفتهاند و به یکدیگر گوش میدهند. آنها تحت پیروی اصول خاصی هستند، یعنی قوانینی که در زندگی شان حاکم است. این تصویر نشاندهنده تعهد و وفاداری به یک نظام یا رهبر است.
در آینه نظر کن و در چشم خود نگرصد جان گره گره شده از وی به ساحری
هوش مصنوعی: به خودت نگاه کن و در چشمهایت دقت کن، که جانهای زیادی در دل تو از عشق او پیچیده و گره خوردهاند.
در هر گره نگه کن وضع خدای بیندر هم ببسته موسی و فرعون و سامری
هوش مصنوعی: در هر وضعیت و موقعیتی که هستی، به یاد داشته باش که قدرت خداوند را مشاهده کنی؛ همانطور که در داستانهای موسی، فرعون و سامری این قدرت به وضوح نمایان است.
از زیر دامنت تو برون آر شمع راتا نقش حق بخندد بر نقش آزری
هوش مصنوعی: شمع را از زیر دامن خود بیرون بیاور تا حقیقت بر تصویرهای زیبا و هنری خنده بزند.
تا دست و پا نهاد دو زلف تو کفر راهر دم بمیرد ایمان در پای کافری
هوش مصنوعی: هر بار که دو زلف تو را میبیند، کفر از بین میرود و ایمان در برابر ناپاکی تسلیم میشود.
چون مر تو را نیابد در جان و جا دلمگشتم هزار بار من از جان و جا بری
هوش مصنوعی: هرگاه که تو را در دل و زندگیام نیابم، هزار بار دلم میسوزد و آرزو میکنم که از جانم و هر آنچه دارم، رها شوم.
خشک و تر دو چشم و لب من روان شدهدر قلزمی که خشک نیابند و نی تری
هوش مصنوعی: چشمها و دهن من دوتا جاری شدهاند، اما در این وضعیتی که دارم، نه میتوانم خشکی را احساس کنم و نه تر بودن را.
دی لطف‌ها بکرد خیال تو گفتمشکای باوفا و عهد ز من باوفاتری
هوش مصنوعی: من به خاطر خوبیهایی که از تو دیدهام، به خودم گفتم که تو خیلی باوفا هستی و در وفاداریات نسبت به من اسیر عهد و پیمانی که داشتی هستی.
دانم ز شمس دین است تو را این همه وفاتبریز این سلام بر جان ما بری
هوش مصنوعی: میدانم که وفاداریات به شمسالدین است، تبریز با این سلامی که برای ما فرستادی، جان ما را شاد کردی.