غزل شمارهٔ ۲۹۹۹
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از درد فراق و جدایی صحبت می‌کند و به معشوقش می‌گوید که اگر همچنان به شکستن دل او ادامه دهد، او را به مرز نابودی خواهد کشاند. شاعر به توصیف حال و احوال خود در اثر جدایی پرداخته و به معشوق هشدار می‌دهد که با شکستن دلش، خود را در مواجهه با عواقب سختی قرار می‌دهد. او به زیبایی معشوق و تاثیر نگاه او بر دل‌ها اشاره می‌کند و در نهایت، به اهمیت و اعتبار خود در تبریز به واسطه معشوقش می‌بالد.
تا چند از فراق مرا کار بشکنیزاریم نشنوی و مرا زار بشکنی
هوش مصنوعی: چقدر دیگر باید از دوری من رنج بکشی؟ آیا نمیشنوی که من تا چه حد در این دلتنگی زار و نزارم؟
دستم شکست دست فراقت ز کار و باردانستمی دگر به چه مقدار بشکنی
هوش مصنوعی: دستم شکست و از کار و بار فاصله گرفتم، متوجه شدم که دیگر به چه اندازه میتوانی مرا آزار دهی.
هین شیشه باز هجر رسیدی به سنگلاخکاین شیشه‌ام تنک شد هشدار بشکنی
هوش مصنوعی: بیا و به من توجه کن، چرا که جدایی و دوری به قدری سخت و شدید شده است که شیشه وجود من به زودی میتواند بشکند.
زین سنگلاخ هجر سوی سبزه زار وصلگر زوترک نرانی ناچار بشکنی
هوش مصنوعی: اگر از این دشواریهای جدایی به سمت گلزار وصال نروی، ناچار باید بشکنی و تحمل کنی.
خونم فسرده شد به دل اندر چو ناردانگخونش چنین دود چو دل نار بشکنی
هوش مصنوعی: دل من همچون ناردانگ، درونش سرد و بیحرکت است. اگر دل آتشین و دردمند من را بشکنی، دود آن به آسمان خواهد رفت.
باری چو بشکنی دل پرحسرت مرادر وصل روی دلبر عیار بشکنی
هوش مصنوعی: اگر روزی دلم را که پر از حسرت است بشکنی، در پیوستن به روی معشوق نابغهات، آن دل شکستهام را نیز خواهی شکست.
مخدوم شمس دین که شهنشاه بینشیکز یک نظر دو صد دل و دلدار بشکنی
هوش مصنوعی: شمس دین، که صاحب مقام و بینش والایی است، با یک نگاه خود میتواند صدها دل و معشوق را به تکههای ریز تقسیم کند.
تبریز از تو فخر به اینت مسلم استصد تاج را به ریشه دستار بشکنی
هوش مصنوعی: هر کسی به خودی خود از ویژگیها و قدرتهای خاصی برخوردار است و تبریز به درستی به تو افتخار می‌کند زیرا تو میتوانی با تواناییهای خود تاج و تختهای بسیاری را تحت تأثیر قرار دهی و بشکنی.